akkerdistel

glosses: bepaald soort plant, Cirsium arvense, de in Nederland meest voorkomende vederdistel


akkerkool

pos: noun

pos_title: Zelfstandig naamwoord

glosses: bepaald soort plant, Lapsana communis uit de composietenfamilie (Asteraceae)


akkerland

glosses: een stuk bewerkte grond waarop cultuurgewassen zoals graan of suikerbieten worden verbouwd


akkerlandschap

glosses: gebied dat gekenmerkt wordt door de aanwezigheid van landbouwbedrijven


akkerleeuwerik

glosses: Alaudidae de gewone leeuwerik; een kleine zangvogel


akkermaalsbos

glosses: bos dat dient als afgrenzing van een akker; kreupelhout van eiken rond een akker


akkermaalshout

glosses: kreupelhout dat groeit op de afscheiding van akkers en wordt gebruikt als hakhout voor de kachel


akkermannetje

glosses: alleen verkleinwoord benaming voor bonte vogels met lange beweeglijke staart uit het geslacht Motacilla


akkersleep

glosses: landbouwwerktuig dat men over een akker heen trekt om de grond te verkruimelen en te egaliseren


akkerteelt

glosses: het verbouwen van gewassen in de open lucht op akkers


akkerwinde

glosses: Convolvulus arvensis De akkerwinde is een plant uit de windefamilie Convolvulaceae


akkoordenschema

glosses: notitie van muziek in de vorm van akkoordsymbolen, het is een sterk vereenvoudigde vorm t.o.v. notenschrift


akoestiek

glosses: de voortplanting van klank in een besloten ruimte en de ervaring die deze voortplanting bezorgd aan de luisteraar


akolei

glosses: een geslacht van kruidachtige, winterharde, vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae)


akoniet

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Aconitum


aks

glosses: bijl met een lange steel en een smalle snede


akte

glosses:
stuk waarin feiten, rechtshandelingen of afspraken zijn vastgelegd, dat is opgesteld om als bewijs te dienen
Soms stelt de wet als eis dat dit door een daartoe bevoegd openbaar ambtenaar gebeurt, men spreekt dan van een authentieke akte.


aktetas

glosses: platte en rechthoekige tas van stevig materiaal, geschikt voor papieren en boeken


alantswortel

glosses: bittere geneeskrachtige wortel van de alant Inula


alarmbel

glosses: een bel die luidt of geluid wordt bij een alarm


alarmblazer

glosses: iemand die op de trompet speelt als er gevaar dreigt


alarmcentrale

glosses: centraal punt waar waarschuwingen en meldingen binnenkomen en vanwaaruit kan worden opgetreden


alarmdienst

glosses: organisatie waar men een acuut gevaar kan melden en die direct kan reageren op dat gevaar


alarmering

glosses: het laten afgaan van een alarm; een waarschuwingssignaal geven


alarmfase

glosses: fase waarin alarm wordt geslagen omdat er iets goed fout gaat


alarmfluit

glosses: fluit waarop geblazen wordt bij een gevaarlijke situatie


alarmfunctie

glosses: van iets dat het als taak heeft te waarschuwen


alarmgever

glosses: toestel dat een signaal afgeeft als er gevaar dreigt


alarminrichting

glosses: groep samenhangende apparaten die een signaal produceert als er gevaar dreigt


alarmkast

glosses: kast met een knop waarop men bij gevaar kan drukken om hulp in te roepen


alarmklok

glosses: klok die geluid wordt in geval van rampen


alarmknop

glosses: een knop waarmee je in situaties van gevaar anderen kunt waarschuwen


alarmkreet

glosses: kreet ter waarschuwing van naderend gevaar


alarmlicht

glosses: signaallampen aan de achterzijde van een auto, waarmee men aangeeft dat er gevaar dreigt


alarmlijn

glosses: telefoonnummer dat men in een acute noodsituatie kan bellen om alarm te slaan en hulp te krijgen


alarmlus

glosses: stroomdraad rond een raam die dient om een alarm te activeren als men het glas breekt


alarmmelding

glosses: signaal dat er een acute, gevaarlijke, onwenselijke situatie is ontstaan


alarmnummer

glosses: telefoonnummer dat je ingeval van nood kunt bellen om hulp te vragen


alarmoefening

glosses: een oefening die wordt gehouden om een noodsituatie te simuleren en mensen te laten oefenen met een reactie op een echt alarm


alarmpeil

glosses: hoogte van het water waarbij er sprake is van gevaarlijk hoog water


alarmpistool

glosses: enigszins op een echt vuurwapen lijkend pistool, dat geen projectielen afvuurt, maar enkel losse patronen en dan een luide knal produceren


alarmprocedure

glosses: afgesproken werkwijze als een alarm afgaat; werkwijze in een noodsituatie


alarmpunt

glosses: druksensor of knop die bij indrukken een alarm activeert


alarmreset

glosses: het opnieuw opstarten van een alarminstallatie na een (vals) alarm


alarmschel

glosses: een bel die luidt of geluid wordt bij een alarm


alarmschijf

glosses: plaat die het best geklasseerd staat in de tipparade en die door veelvuldig draaien in de hitparade komt te staan


alarmsein

glosses: een auditief of visueel teken dat aangeeft dat er gevaar dreigt


alarmsignaal

glosses: een noodsignaal, vaak in de vorm van een luid geluid of een knipperend licht, dat voor dreigend gevaar waarschuwt


alarmsysteem

glosses: een elektronisch systeem dat een alarm geeft bij gevaarlijke gebeurtenissen


albast

glosses: een benaming van twee verschillende mineralen: gips en calciet (of seleniet)


albastglas

glosses: glas dat licht doorlaat maar waar men niet doorheen kan kijken


albatros

glosses: benaming voor vogels uit de familie Diomedeidae, grote zeevogels met lange vleugels


albatrossen

glosses: Diomedeidae familie van grote zeevogels met lange vleugels die vrijwel hun hele leven doorbrengen boven zee. Ze komen wijdverspreid voor in de Zuidelijke Oceaan en de noordelijke Grote Oceaan, ze zijn afwezig in de noordelijke Atlantische Oceaan. Te land zijn zij vrij onbeholpen en zij komen daar alleen om te nestelen, veelal op afgelegen eilanden. De familie telt 21 soorten


albe

glosses: lang, wit misgewaad van katholieke priesters, diakens en misdienaars


albinisme

glosses: het ontbreken van pigmentkleurstof in de huid


albino

glosses: een persoon, dier of plant met weinig pigment


album

glosses: een boek waarin gelijksoortige zaken zijn bijeengebracht, zoals foto's of postzegels


albumblad

glosses: blad uit een album (voor foto's, postzegels e.d.)


albumdebuut

glosses: de eerste keer dat een muziekgroep of een artiest een muziekalbum uitbrengt


albumine

glosses: in water oplosbaar eiwit dat veel in bloed voorkomt


albuminepapier

glosses: papier met albumine en zilvernitraat dat men gebruikt als fotopapier


albumvers

glosses: eenvoudig gedichtje dat men schrijft in een poëziealbum


alcantara

glosses: kunststof die gebruikt wordt als alternatief voor suède in de kledingindustrie en meubelmakerij


alchemie

glosses: vroegere occulte wetenschap, waarin onder andere werd geprobeerd om de Steen der Wijzen te vinden en daarmee edelmetalen uit andere elementen te vormen


alchemistisch

pos: adj

pos_title: Bijvoeglijk naamwoord

glosses: van of volgens de in de oudheid en middeleeuwen beoefende leer om goud en stoffen met magische werking te maken


alcohol

glosses: elk van de verbindingen uit een groep koolwaterstoffen die gekenmerkt zijn door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding


alcoholbeleid

glosses: alle regels en plannen die men maakt op het gebied van de alcoholconsumptie


alcoholbranche

glosses: bedrijfstak van bedrijven die alcoholhoudende dranken produceren


alcoholcontrole

glosses: controle van de politie of een bestuurder alcohol gedronken heeft


alcoholcursus

glosses: een verplichte educatieve maatregel, opgelegd door het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen) aan bestuurders die zijn aangehouden met te veel alcohol op. Het doel van deze cursussen is om automobilisten bewust te maken van de risico's van alcohol in het verkeer en herhaling te voorkomen


alcoholgehalte

glosses: aandeel ethanol in verhouding tot de totale hoeveelheid, bij dranken een maatstaf hoe snel je er dronken van wordt, en bij lichaamsvloeistoffen een maat voor dronkenschap


alcoholgrens

glosses: bepaalde grenswaarde voor de hoeveelheid alcohol die in het bloed mag zitten


alcoholhoudend

glosses: van een vloeistof dat alcohol een van de componenten is


alcoholicus

glosses: iemand die te veel alcohol drinkt; iemand met een drankprobleem; iemand die verslaafd is aan alcohol


alcoholist

glosses: iemand die lijdt onder een verslaving aan ethanol


alcoholmisbruik

glosses: de overmatige consumptie van alcoholische drank


alcoholpoli

glosses: kliniek voor (jeugdige) patiënten met een problematisch alcoholgebruik


alcoholprobleem

glosses: moeilijkheid die ontstaat door overmatig alcohol gebruik


alcoholreclame

glosses: commerciële boodschappen die het doel hebben om een bepaalde alcoholische drank meer te kopen


alcoholroes

glosses: toestand van verminderd bewustzijn na overmatig alcoholgebruik


alcoholslot

glosses: voorziening in een motorvoertuig die, middels een blaastest, meet of en hoeveel de bestuurder alcohol heeft gedronken. De auto kan alleen gestart worden als het alcoholpromillage voldoende laag is


alcoholstift

glosses: een soort viltstift waarmee, met moeilijk uitwisbare inkt, op bijna alle ondergronden geschreven kan worden


alcoholtest

glosses: meting waarbij de hoeveelheid ethanol in de adem of het bloed wordt bepaald om vast te stellen hoe sterk iemand nog onder de invloed van sterke drank is


alcoholverbod

glosses: een wettelijke regeling die aangeeft dat het niet is toegestaan om alcohol te drinken, bij zich te hebben of te verkopen


alcoholverbruik

glosses: de hoeveelheid alcoholische dranken die wordt genuttigd


alcolade

glosses: soort groen reukwater dat citroenmelisse en lavendel bevat


alcopop

glosses: drankje gemaakt van limonade en sterke drank ze bevat 4-8% alcohol


aldehyde

glosses: organische verbinding, gevormd door een primaire alcohol selectief te oxideren


alen

glosses: een orde Saccopharyngiformes van straalvinnigen. Ze hebben op het eerste gezicht overeenkomsten met de palingachtigen (Anguilliformes), maar er zijn enkele interne verschillen. De meeste soorten in deze orde zijn diepzeevissen


aleviet

glosses:
moslim die een meer humanistische, spirituele variant van het sjiisme belijdt
Alevieten vormen in Turkije, Nederland en België na de soennieten de grootste geloofsgemeenschap onder Turkse moslims.


alfabet

glosses: de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde


alfabetisch

glosses: gerangschikt volgens de letters van het alfabet beginnend bij de A en eindigend bij de Z


alfadeeltje

glosses: een positief deeltje dat voorkomt in de radioactieve straling die geproduceerd wordt door sommige radionucleïden


alfaglucosidase

glosses: enzym dat de omzetting van zetmeel in glucose bevordert


alfagras

glosses: Macrochloa tenacissima gras dat groei in Nood-Afrika en Spanje en dat o.a. wordt gebruikt voor het maken van touw en espadrilles


alfahulp

glosses: iemand die in de gezinsverzorging werkt en in loondienst werkzaam is bij de patiënt/cliënt zelf


alfalfa

glosses: ontkiemde zaden van luzerne Medicago sativa


alfaman

glosses: dominante man die zich hanig, stoer (tegenover vrouwen) gedraagt


alfanumeriek

glosses: een verzamelnaam voor de letters van het alfabet en de cijfers 0 tot en met 9


alfastraal

glosses: bundel ioniserende straling bestaande uit de kernen van heliumatomen


alfastraling

glosses: een vorm van radioactiviteit die bestaat uit ⁴He-kernen


alfawetenschap

glosses: elk van de wetenschappen van de alfa-afdeling, met name taalkunde, letterkunde, geschiedenis, rechtsgeleerdheid ('rechten') en theologie


algebra

glosses: deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden


algebraïsch

glosses: betrekking hebbend op de algebra, gebaseerd zijn op de algebra


algen

glosses:
gebruikt als verzamelterm voor soorten die niet tot de landplanten behoren, Algae
Er bestaan verschillende opvattingen over de afbakening en het is geen groep meer met een duidelijke taxonomische status. WikiWoordenboek gebruikt het als verzamelterm voor de roodwieren (Rhodophyta), kranswieren (Charophyta) en groenwieren (Chlorophyta).


algenbloei

glosses: woekering van kleine wieren, waardoor het water verkleurt


algengroei

glosses: toename van het aantal algen dat ergens aanwezig is


algoritme

glosses: eindige reeks instructies om vanuit een gegeven begintoestand het daarbij behorende doel te bereiken


algoritmes

glosses: programmatuur die bepaalt welke resultaten op een zoekmachine of bijdragen op social media eerder aan een gebruiker worden getoond worden


algoritmiek

glosses: ontwerpen, analyseren en implementeren van algoritmes,


algoritmisch

glosses: volgens een wiskundig recept; met behulp van een door een computer uitgevoerd wiskundig recept


alhoewel

pos: conj

pos_title: Voegwoord

glosses: leidt een toegeving in waarvan de hoofdzin de geldigheid wegneemt


alien

glosses: een, gewoonlijk intelligent, buitenaards wezen


alignement

glosses: het geheel van rechte lijnen, bogen en overgangsbogen waarmee de as van een verkeersweg, spoorbaan of waterweg is gedefinieerd in drie dimensies


aligneren

pos: verb

pos_title: Werkwoord

glosses: met elkaar in overeenstemming brengen; zorgen dat iedereen op één lijn zit


alikruiken

glosses: Littorina een geslacht van Gastropoda, dat fossiel bekend is vanaf het paleoceen. Tegenwoordig bestaan er nog enkele soorten van dit geslacht


alimentatie

glosses: toelage voor levensonderhoud na echtscheiding aan ex-partner en/of kind(eren)


alimentatieduur

glosses: de periode dat men een toelage voor levensonderhoud na echtscheiding aan ex-partner en/of kind(eren) moet betalen


alimentatiegeld

glosses: geld dat dient als toelage voor levensonderhoud, na een echtscheiding, van ex-partner en/of kind(eren)


alimentatiezaak

glosses: juridisch geschil over de hoogte van de vergoeding die betaalt moet worden bij een echtscheiding aan de minstverdienende partner


alinea

glosses: een onderverdeling van een stuk geschreven tekst, gewoonlijk bestaande uit een paar zinnen en aangegeven door een inspringende regel of door een witregel.


alineanummer

glosses: identificatienummer van een stuk tekst met een lengte van enkele zinnen; volgnummer van een alinea


alineaprofiel

glosses: methode om de structuur en inhoud van een alinea te analyseren en te beoordelen


alineascheiding

glosses: de manier waarop de overgang tussen twee alinea's is aangegeven meestal gaat het om een witregel of een inspringing van de linkerkantlijn


alizarine

glosses: een rood pigment dat oorspronkelijk uit de wortels van meekrap (Rubia tinctorum) gewonnen werd, maar tegenwoordig vooral synthetisch gemaakt wordt uit ftaalzuuranhydride en ortho-hydrochinon


aliënatie

glosses: gevoel dat iets niet langer eigen, vertrouwd en begrijpelijk is


alkalimetaal

glosses: de naam voor elk element uit de eerste chemische reeks van het periodiek systeem


alkaline

glosses: een loogzout dat opgelost in water een pH heeft die hoger is dan 7


alkaliseren

glosses: een oplossing meer basisch en dus minder zuur maken


alkaloïde

glosses: een stikstof bevattende plantenbase (vaak giftig)


alkanna

glosses: naam voor planten uit het geslacht Alkanna


alken

glosses: Alcidae een vogelfamilie van de open zee. De familie telt 24 soorten. Het verenkleed is grotendeels zwart van boven en wit aan de onderzijde. Ze hebben korte poten, hals en staart. Deze gedrongen zeeduikvogels hebben korte vleugels, die bij het onder water zwemmen als vinnen dienstdoen, maar om te vliegen zijn ze minder geschikt. Hun lichaamslengte varieert van 15 tot 75 cm


alkoof

glosses: een kleine raamloze zijkamer, vaak gebruikt als slaapkamer


alledaagsheid

glosses: iets dat heel gewoon en niets bijzonders is


alledag

pos: adv

pos_title: Bijwoord

glosses: iedere dag; een gewone niet bijzondere dag


alleen

glosses: een organische verbinding met twee belendende dubbele bindingen


alleengebruik

glosses: het recht om iets te gebruiken terwijl alle anderen dat niet mogen


alleenhandel

glosses: het recht om een bepaalde handel te drijven terwijl alle anderen dat niet mogen


alleenheerser

glosses: iemand die met onbeperkte oppermacht regeert


alleenrecht

glosses: een via de wet verkregen monopolie bijvoorbeeld door een patent of concessie


alleenspraak

glosses: een tekst die door één persoon wordt uitgesproken


alleensprekend

glosses: een rechter die in zijn eentje een uitspraak kan doen


alleenverdiener

glosses: iemand die als enige in een huishouden een inkomen verwerft


alleenverkoop

glosses: het recht om als enige in een bepaald gebied een bepaald product te verkopen


alleenwonend

glosses: van een persoon dat deze in zijn eentje een huishouding vormt


allegaartje

glosses: een bonte verzameling, een verzameling van zeer ongelijke mensen of zaken


allegorie

glosses: een metafoor in de vorm van personificatie van iets abstracts op grond van gelijkenis, met name gebruikt in de letterkunde en de beeldende kunst


allegorisch

glosses: betrekking hebbend op het uitbeelden van een abstract begrip


allegretto

glosses: iets minder snel tempo, maar sierlijker dan allegro


allegro

glosses: opgewekt en levendig gespeeld zodat het vrolijk klinkt


alleluja

glosses: oproep in een aantal psalmen om de Heer te prijzen (24× in OT: Ps. 104:35 +; ook 4× in NT)


allemaal

pos: pron

pos_title: Onbepaald voornaamwoord

glosses: als bepaling van gesteldheid: in zijn geheel, zonder uitzondering


allemande

glosses: een rustige stapdans van Duitse oorsprong die bestaat uit een tweedelige 4/4 maat met veel zestiende noten


allemansgading

glosses: een product dat voor iedereen geschikt is


allemansgek

glosses: iemand die te goed is voor zijn medemens en regelmatig wordt bedrogen


allemansvriend

glosses: iemand die door iedereen geliefd is en geen vijanden heeft


alleraardigst

glosses: heel leuk of aantrekkelijk op een gemoedelijke manier


allerarmste

glosses:
persoon die heel weinig geld te besteden heeft
Alleen gangbaar in het meervoud; het enkelvoud komt soms voor als zelfstandig gebruikt bijvoeglijk naamwoord.


allerarmsten

glosses: mensen die het minste geld te besteden hebben


allergevoeligst

glosses: uitermate gevoelig; in zeer grote mate in staat zijn iets te voelen


allergie

glosses: een ziek makende reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen).


allergoloog

glosses: gespecialiseerde internist die zich bezighoudt met de diagnostiek en behandeling van allergieën


allergrootst

glosses: zo heel erg groot dat het nog groter niet denkbaar is


allergrootste

glosses: iemand die het grootst of het meest belangrijk is


allerhoogst

glosses: zo heel erg hoog dat nog hoger niet denkbaar is


allerijl

glosses: archaïsche vorm die in enkele staande uitdrukkingen voorkomt; met de grootst mogelijke spoed


allerkleinste

glosses: degene die of datgene dat het kleinst is


allerlaatste

glosses: iets of iemand die absoluut de laatste plaats in een reeks inneemt


allerlekkerste

glosses: iets dat lekkerder is dan alle andere dingen


allerleukst

glosses: grappige of prettig in de hoogst mogelijke of (bij overdrijving) in zeer hoge mate


allerliefst

glosses: zo heel erg lief dat nog liever niet denkbaar is


alleronderst

glosses: van iets dat het helemaal beneden is zonder dat er iets is dat nog lager gelegen is


allerrijkst

glosses: beschikkend over zeer veel financiële middelen


allersimpelst

glosses: eenvoudiger, makkelijker dan alle anderen


allersterkst

glosses: in hoogst denkbare mate of (bij overdrijving) in zeer hoge mate krachtig of stevig


allerzachtst

glosses: heel erg zacht; zachter dan al het andere


allerzielendag

glosses: 2 november: de dag dat men binnen de rooms-katholieke kert alle overledenen herdenkt


allerzwakste

glosses: iemand die in een zeer zwakke sociaal economische positie verkeert


alles

glosses: al het mogelijke, de gehele verzameling of hoeveelheid zonder uitzondering


allesbehalve

glosses: duidt aan dat het genoemde juist niet waar is


allesbeheersend

glosses: van iets of iemand dat het alles controleert, bepaalt of beheerst


allesbrander

glosses: kachel die meer soorten brandstof kan verbranden


alleseter

glosses: een dier dat zowel dierlijk als plantaardig voedsel eet


alleskunner

glosses: iemand die heel veel kan (of die de indruk geeft alles te kunnen)


allesreiniger

glosses: schoonmaakmiddel waarvan wordt beweerd dat men er alles mee kan schoonmaken


allesvreter

glosses: iemand die niet kieskeurig is met datgene dat het mondje binnengaat


allesweter

glosses: zeer kundig en goed ingelicht persoon; wandelende encyclopedie


alliage

glosses: het legeren (samensmelten) van diverse metalen


alligator

glosses: een grote krokodilachtige uit het geslacht Alligator


alligators

glosses: een onderfamilie Alligatorinae van krokodilachtigen die behoren tot de familie alligators en kaaimannen (Alligatoridae)


alliteratie

glosses: het gelijk zijn van de beginmedeklinkers van twee of meerdere beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


allitereren

glosses: beginnen met gelijke medeklinkers van twee of meerdere beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers


allochtoon

glosses:
iemand die van elders afkomstig is
Binnen het overheidsbeleid gaat het meer specifiek om een persoon die niet is geboren in het land of plaats waar hij woont of die ouders heeft die niet geboren zijn in het land of plaats waar hij woont.


allocutie

glosses: toespraak meer in het bijzonder van de paus (voor een bepaalde doelgroep over een actueel onderwerp. (voornamelijk aan het college van kardinalen of - tijdens een concilie - voor de concilievaders))


allofoon

glosses: een alternatieve vorm die een spraakklank in een bepaalde fonologische context aanneemt, zonder dat dit enig verschil in betekenis met zich meebrengt (i.t.t. een foneem)


allomorf

glosses: elk van de verschillende vormen van een morfeem


alloniem

glosses: naam van een bestaande persoon die door een schrijver als schuilnaam wordt gebruikt


allopaat

glosses: regulier arts, term die alleen door homeopaten wordt gebruikt


allopathie

glosses: in homeopathische kringen gebruikte term voor reguliere geneeskunde


allopathisch

glosses: betrekking hebbend op de reguliere geneeskunde (zogenoemd door de homeopaten)


allotropie

glosses: het verschijnsel dat hetzelfde chemisch element of dezelfde vaste verbinding in verschillende verschijningsvormen kan voorkomen met een verschillende kristalstructuur


allrisk

glosses: van een autoverzekering dat deze niet alleen de wettelijke aansprakelijkheid dekt als men een ander schade berokkent maar ook als men door eigen schuld aan de eigen auto schade veroorzaakt


allrounder

glosses: iemand die alle onderdelen van zijn vak beheerst


allroundster

glosses: vrouw die in aan meerdere disciplines van een sport deelneemt


allroundtitel

glosses: een eerbewijs voor een schaatser die tijdens een kampioenschap op de lange baan gemiddeld over de lange en korte afstanden de snelste was


allterrainbike

glosses: fiets waarmee men overal kan fietsen, mountainbike


alluvium

glosses: sediment van los materiaal (regoliet) dat door stromend water is afgezet


almanak

glosses: een jaarlijkse publicatie met steeds terugkerende informatie op bepaalde gebieden, deels geordend volgens de kalender. In algemene almanakken kunnen astronomische gegevens gecombineerd worden met gegevens als de tijden van zonsopgang, zonsondergang, volle maan, getijden, maar ook dienstregelingen en openingstijden van overheidsinstellingen, feestdagen, posttarieven en weersvoorspellingen


almogendheid

glosses: de mate waarin men alles kan regelen zoals men dat goeddrukt


alomvattendheid

glosses: iets dat helemaal compleet is; iets dat betrekking heeft op het geheel


alopecia

glosses: aandoening waardoor haren niet meer of minder aangroeien


aloë

glosses:
benaming voor bloeiende, succulente planten uit het geslacht Aloe dat uit ongeveer vierhonderd soorten bestaat
Het natuurlijk verspreidingsgebied is beperkt tot Afrika: van Zuid-Afrika tot tropisch Afrika, en naburige gebieden zoals Madagaskar, het Arabische schiereiland en verschillende Afrikaanse eilanden alsmede de Canarische eilanden. Het sap uit de bladeren van de aloë heeft geneeskrachtige eigenschappen.


alp

glosses: een hooggelegen bergweide, met name in de Alpen


alpaca

glosses: bepaald soort zoogdier, Vicugna pacos uit Zuid-Amerika uit de familie van de kameelachtigen (Camelidae)


alpacawol

glosses: wol gemaakt van de vacht van een berglama


alpenbloem

glosses: benaming voor de bloeiende planten die vooral groeien in het hooggebergte tussen Italië en de rest van Europa


alpenflora

glosses: alle planten die voorkomen in het hooggebergte


alpenhoorn

glosses: een van hout vervaardigd blaasinstrument met een lengte tot vier meter


alpenjager

glosses: infanterist van het Franse of Italiaanse leger


alpenkauw

glosses: Pyrrhocorax graculus een grote zangvogel uit de familie van de kraaien. De alpenkauw behoort tot de kraaiachtigen (Corvidae) en is een van de kleinste leden uit deze grote familie van zangvogels. Ze zijn nauw verwant aan alpenkraaien, vogels die ook van dezelfde leefomgeving houden


alpenklaver

glosses: Trifolium alpestre een overblijvende plant uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae) die van nature voorkomt in Oost- en Midden-Europa, westelijk tot in België en in West-Azië


alpenroos

glosses: Rhododendron ferrugineum plant die in het hooggebergte groeit


alpenstok

glosses: houten staak met een metalen punt zoals die bij het beklimmen van bergen wordt gebruikt


alpenvereniging

glosses: een organisatie die zich richt op de bergsport, zoals wandelen, alpinisme, klimmen en toerskiën. Ze promoten bergsporten, bieden cursussen aan en onderhouden duizenden berghutten en paden in de Alpen. Lidmaatschap levert vaak grote voordelen op.


alpenwei

glosses: weiland in de bergen waar koeien kunnen grazen


alpien

glosses: van, betrekking hebbend op, zoals voorkomt in de Alpen, het hooggebergte


alpineskiën

glosses: sport waarbij men op ski's een heuvel of berg afdaalt


alpineskiër

glosses: iemand die een of meer takken van het alpineskiën beoefent


alpinisme

glosses: het beklimmen van bergen en andere steile wanden


alpino

glosses: ronde vilten baret met een steeltje in het midden, meestal donker gekleurd


alpinomuts

glosses: een klein, meestal zwart hoofddeksel, gemaakt van vervilte wollen stof met een leren bies langs de rand en een kenmerkend steeltje (cabillou) bovenop


alpinopet

glosses: plat hoofddeksel dat lijkt op een kleine baret


alruin

glosses: bepaald soort Zuid-Europese verdovende en bedwelmende overblijvende plant, Mandragora officinarum uit de nachtschadefamilie (Solanaceae), die de giftige alkaloïden atropine en scopolamine bevat en vroeger werd gebruikt als narcoticum, pijnstiller en deels ook als hallucinogeen middel, onder meer in heksenzalf


alruinmannetje

glosses: Mandragora officinarum de wortel van de alruin die zou lijken op een mens


alruinwortel

glosses: wortel van de alruin Mandragora officinarum die de vorm van een mens zou hebben


alsemkruid

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Artemisia


alsemwijn

glosses: bittere wijn waarin men alsem Artemisia heeft afgetrokken


alsjeblief

glosses: als beleefde aandrang bij een verzoek of versterking bij een bevel


alstublieft

glosses: toevoeging als beleefde aandrang bij een verzoek of versterking bij een bevel


altaar

glosses: offertafel voor godsdienstige plechtigheden


altaardoek

glosses: doek die tijdens de eucharistieviering over het altaar is gelegd


altaargeheim

glosses: het altaarsacrament waarin brood en wijn zouden veranderen in het lichaam en bloed van Jezus Christus


altaarsteen

glosses: gewijde steen in het midden van het altaar


altaarstuk

glosses: een kunstwerk dat op het altaar wordt geplaatst


altaartafel

glosses: grote hoge tafel die als altaar gebruikt kan worden


altblokfluit

glosses: een eenvoudig houten blaasinstrument dat recht voor de mond wordt bespeeld


altemets

glosses: drukt onzekerheid uit over de waarschijnlijkheid dat iets gebeurt


alternator

glosses: machine waarin mechanische energie, binnenkomend via een draaiende as, omgezet wordt in elektrische wisselstroom


altfluit

glosses: een grotere en lagere versie van de dwarsfluit. Deze fluit in G (sol) is een transponerend instrument en klinkt een kwart lager dan de dwarsfluit. Omwille van haar lengte wordt ze soms gebouwd met een gebogen kopstuk, wat voor sommigen het bespelen ervan gemakkelijker maakt.


althans

glosses: geeft in het gedeelte na althans meer specifiek (en tegengesteld) aan wat er bedoeld wordt, in ieder geval


althea

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Althaea, zoals heemst en zeemaluwe


althobo

glosses: een orkestinstrument met een lagere uitvoering dan de hobo, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen


altpartij

glosses: dat deel van een zangstuk dat door de alt wordt gezonden


altruïsme

glosses: levenshouding van iemand die zijn handelwijze laat bepalen door de belangen van anderen


altruïstisch

glosses: zichzelf opofferend ten gunste van andere mensen


altsaxofonist

glosses: iemand die (beroepshalve) altsaxofoon speelt


altsaxofoon

glosses: een houtblaasinstrument met een enkelriet


altsleutel

glosses: een teken geplaatst op de derde lijn van een balk dat aangeeft dat deze een c weergeeft


alttoets

glosses: een toets op het toetsenbord van veel computers die een alternatieve functie geeft aan andere toetsen


altviool

glosses: een muziekinstrument in de familie van de strijkinstrumenten, verwant aan maar groter en lager klinkend dan de viool


altzangeres

glosses: zangeres met een lage vrouwelijke zangstem


aluinsteen

glosses: minerale stof, die tot het bereiden van aluin wordt aangewend


aluminium

glosses: scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal


aluminiumoxide

glosses: Al₂O₃ verbinding van zuurstof en aluminium waaruit men d.m.v. elektrolyse aluminium kan maken


aluminiumprijs

glosses: de waarde van aluminium uitgedrukt in geld


aluminiumsector

glosses: alle bedrijven die betrokken zijn bij de productie en verwerking van aluminium


alumnus

glosses: afgestudeerde van een universiteit of hogeschool


alveolair

glosses: consonant bij de vorming waarvan het tongpunt de tandkassen raakt


alver

glosses: bepaalde, tot de karperachtigen behorende soort vis Alburnus alburnus


alverman

glosses: een goedaardige kabouterman (in vertellingen uit de Lage Landen)


alvermogen

glosses: onbeperkte macht over alles en iedereen (van een god of een vorst)


alvleesklier

glosses: een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen


alvleessap

glosses: sap dat door de alvleesklier wordt afgescheiden, sap dat door pancreas wordt afgescheiden


alvorens

glosses: luidt een handeling in die in de tijd voorafgaat aan die van de hoofdzin


alwetende

glosses: persoon die alles weet of alles denkt te weten


alweter

glosses: iemand die alles weet of denkt alles te weten


alzheimer

glosses: een degeneratieve aandoening van de hersenen waarbij de patiënt soms in snel tempo dementeert


alzijdigheid

glosses: de mate waarin iets algemeen toepasbaar is


amalgaam

glosses: legering van kwikzilver en een ander metaal, bijvoorbeeld zilver, vroeger veel gebruikt voor vullingen van kiezen


amalgaamvulling

glosses: vulling in tand of kies met een amalgaam


amalgameren

glosses: metallurgische methode waarbij men een metaal mengt met kwik


amandel

glosses: kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis, die vooral in bergachtige gebieden groeit en de vruchten van deze boom


amandelachtig

glosses: lijkend op de vrucht van een amandelboom vaan smaak, kleur, reuk of vorm


amandelboom

glosses: Prunus dulcis een kleine loofboom uit de rozenfamilie met als steenvrucht de amandel


amandelbrood

glosses: zoete lekkernij gebakken van deeg uit fijngemaakte amandelen


amandelessence

glosses: sterk geconcentreerd aromatisch aftreksel van amandelolie


amandelmeel

glosses: fijn gemalen amandelen, rijk aan vitaminen, mineralen en vitaminen B1, B2, B6 en E


amandelmelk

glosses: een melkachtige drank die uit fijngemalen amandelen en water bereid kan worden en die gewoonlijk horchata wordt genoemd


amandelolie

glosses: uit amandelen en uit perzikpitten geperste spijsolie


amandeloperatie

glosses: operatie aan de, achter in de keel gelegen, amandelen


amandelpasta

glosses: een smeuige massa gemaakt van gemalen amandelnoten


amandelspijs

glosses: een mengsel van amandelen en suiker dat wordt gebruikt in o.a. gevulde speculaas en boterletters


amandelstaaf

glosses: een staafvormig gebak gemaakt van amandelspijs en bladerdeeg


amandelzeep

glosses: zeep gemaakt met fijngestampte amandelen


amanuensis

glosses: is een assistent op natuurkundig, biologisch en/of scheikundig terrein op een school of in een laboratorium ook in figuurlijke zin gebruikt als assistent in meer algemene zin


amarant

glosses: Amarant (E 123), ook wel azorubin S, acid red 27 en C.I. 16185, is een rode goed wateroplosbare kleurstof.


amaranten

glosses: een geslacht Lagonosticta van zangvogels uit de familie prachtvinken (Estrildidae)


amaranthout

glosses: het rood tot violet gekleurde hout van de Copaifera dat vooral voor fineerwerk wordt gebruikt


amaril

glosses: een fijnkorrelig gesteente (samengesteld uit korund, magnetiet, hematiet en kwarts) dat onder meer in poedervorm gebruikt wordt voor de vervaardiging van schuurpapier, schuurlinnen, instrooimateriaal afwerkvloeren, polijst- en slijpschijven


amaryllis

glosses: narcisachtige sierplant meest bekend is de Amaryllis Belladonna, ze heeft een lange stengel en een paar grote bloemen


amateur

glosses: een persoon die iets als hobby doet, niet-beroeps vakman, niet-beroeps sporter


amateurbasis

glosses: dat je iets niet professioneel en onbetaald doet, puur uit liefhebberij, hobby of passie.


amateurbokser

glosses: iemand die uit liefhebberij de bokssport beoefent


amateurclub

glosses: sportclub voor liefhebbers die met sporten geen geld verdienen


amateurdichter

glosses: iemand die voor zijn eigen plezier gedichten schrijft


amateurelftal

glosses: voetbalploeg bestaande uit niet-profvoetballers


amateuristisch

glosses: betrekking hebbend op personen en het werk van personen die iets doen of maken zonder daarin een professionele scholing te hebben ontvangen


amateurkampioen

glosses: winnaar van een kampioenstitel bij de niet-professionele sporters


amateurkoor

glosses: groep niet-professionele zangers die in een koor zingen


amateurkunst

glosses: kunst gemaakt door niet professionele liefhebbers


amateuropname

glosses: niet-professionele vastlegging van geluid of beeld


amateurrenner

glosses: iemand die uit liefhebberij deelneemt aan wielerwedstrijden


amateurschilder

glosses: iemand die uit liefhebberij de schilderkunst beoefent


amateursport

glosses: sport die wordt beoefend door onbetaalde liefhebbers


amateursporter

glosses: iemand die voor zijn plezier sport en er niet voor betaald wordt


amateurstatus

glosses: de officiële positie als niet-professioneel sporter


amateurtheater

glosses: theatervoorstelling gemaakt door spelers die het niet voor hun broodwinning doen


amateurtoneel

glosses: toneelspel dat gespeeld wordt door liefhebbers


amateurvideo

glosses: videofilm gemaakt door iemand die geen beroepsfilmer is


amateurvoetbal

glosses: voetbal beoefenen als hobby en niet als betaald beroep


amazonemier

glosses: Polyergus rufescens roofmier van 5 tot 10 mm lang die poppen van een andere miersoort rooft die dan later hun slaven worden


amazonezit

glosses: zitten op een zadel met de beide benen aan één kant van het paard of rijwiel (als passagier)


ambacht

glosses: een handwerkvak dat vaak aanzienlijke vaardigheden vereist


ambachtelijk

glosses: volgens de methoden van het oude ambacht


ambachtsbaas

glosses: baas die een ambacht uitvoert; leidinggevende ambachtsman


ambachtsgilde

glosses: vereniging van ambachtslieden van een bepaald ambacht (vanaf de middeleeuwen tot eind 18e eeuw)


ambachtsheer

glosses: een heer met plaatselijke regeermacht en bevoegdheid tot rechtspraak in de z.g. ambachtsheerlijkheid


ambachtshuis

glosses: het huis van een ambacht of gilde, het gildehuis


ambachtskunst

glosses: kunstzinnige producten gemaakt door ambachtslieden


ambachtsman

glosses: iemand die met een ambacht zijn brood verdient


ambachtsschool

glosses: tot ongeveer 1968 opleidingsschool voor technische vakken tegenwoordig vmbo


ambachtswerk

glosses: het werk dat een ambachtsman in zijn ambacht vervaardigd


ambassade

glosses: de officiële vertegenwoordiging van de ene regering in de hoofdstad van de andere


ambassadegebouw

glosses: gebouw waarin de vertegenwoordiging van een buitenlandse mogendheid is gevestigd


ambassaderaad

glosses: diplomaat die werkzaam is op een ambassade


ambassadeur

glosses: iemand die door de ene staat is aangesteld om deze staat bij een andere staat te vertegenwoordigen.


ambassadeursrol

glosses: rol als beschermer, pleiter of vertegenwoordiger voor een organisatie of land


ambassadewijk

glosses: deel van een (hoofd)stad waarin de vertegenwoordigingen van vreemde mogendheden zijn gevestigd


amberboom

glosses: benaming voor de Amerikaanse amberboom Liquidambar styraciflua, een loofboom uit de familie Altingiaceae, van oorsprong uit het oosten van Noord-Amerika


amberkleur

glosses: de lichtoranje kleur van amber, die oorspronkelijk van barnsteen komt


amberkleurig

glosses: de lichtoranje kleur van amber hebbend, een oranjegele kleur hebbend die oorspronkelijk van barnsteen komt


ambigu

glosses: dubbelzinnig, voor meerdere uitleg vatbaar


ambitie

glosses: het begeren een bepaald succes te behalen


ambitieniveau

glosses: het streven naar verbetering van iemands positie in de samenleving


ambitieus

glosses: vol van de wens en het vertrouwen om iets te bereiken


ambivalent

glosses: op hetzelfde moment twee verschillende, vaak tegengestelde, gevoelens hebbend


ambivalentie

glosses: twee verschillende waarden of mogelijkheden hebbende


ambras

glosses: toestand waarin mensen boos op elkaar zijn en vervelend tegen elkaar doen


ambrosia

glosses: naam voor planten uit het geslacht Ambrosia, dat oorspronkelijk uit Amerika afkomstig is


ambt

glosses: officiële betrekking, post die meestal van overheidswege toegekend wordt en enige vorm van gezag uitstraalt


ambtelijk

glosses: met overdreven veel regels en procedures


ambtenaar

glosses: iemand die aangesteld is in een door de overheid beheerde dienst


ambtenarenrecht

glosses: wetgeving die de rechten en plichten van mensen regelt die in dienst van de overheid werkzaam zijn


ambtenarentaal

glosses: jargon van de overheid dat daarbuiten vaak verhullend of onbegrijpelijk wordt gevonden


ambtenarenwet

glosses: wet die de rechtspositie van overheidsdienaren regelt


ambtenarenzaak

glosses: strafzaak betreffende een strafbaar feit door een ambtenaar in de uitoefening van zijn functie begaan


ambtenares

glosses: een vrouwelijk persoon die aangesteld is in een door de overheid beheerde dienst


ambtgenoot

glosses: iemand die een gelijkt beroep of ambt beoefent


ambtgenote

glosses: vrouwelijke collega die eenzelfde ambt bekleedt


ambtsbediening

glosses: vervullen van de taken en plichten die aan een ambt verbonden zijn


ambtsbezigheid

glosses: werkzaamheden die verbonden zijn aan het bekleden van een bepaald ambt


ambtsdraagster

glosses: vrouw die een bepaald belangrijk ambt bekleedt


ambtsdrager

glosses: iemand die een belangrijk ambt vervult met name gebruikt bij kerkelijke- en overheidsfuncties


ambtseed

glosses: officiële gelofte die iemand aflegt bij het aanvaarden van een publieke functie


ambtsgebied

glosses: grondgebied waarover men zijn ambt uitoefent


ambtsgeheim

glosses: het verplicht geheimhouden van kennis die men opdoet tijdens de uitoefening van zijn ambt


ambtsgenoot

glosses: iemand die eenzelfde functie met gezag bij de overheid of een kerkgenootschap vervult


ambtsgewaad

glosses: kleding die men verplicht is te dragen bij de uitoefening van een ambt


ambtsjubileum

glosses: viering dat men een ambt een bepaalde tijd heeft vervult


ambtsketen

glosses: een halsketting als symbool van het ambt van een hoge ambtsdrager zoals van een burgemeester of een rector van een universiteit


ambtsketting

glosses: een ketting, in het algemeen vervaardigd uit zilver, waarmee bepaalde hoge ambtsdragers zoals burgemeesters en rectores van een universiteit zich onderscheiden


ambtskledij

glosses: voorgeschreven kleding die hoort bij de uitoefening van een bepaald ambt


ambtskostuum

glosses: werkkleding waarmee een persoon zich onderscheidt als functionaris; kleding die passend is voor een bepaalde functie


ambtsleer

glosses: de theorie over de invulling van een kerkelijk ambt


ambtsmisdrijf

glosses: een criminele handeling die men tijdens de uitoefening van zijn ambt bedrijft


ambtsopleiding

glosses: gespecialiseerde opleiding die opleidt tot een specifiek ambt, vaak binnen een religieuze of levensbeschouwelijke context. Het is een vorm van postacademisch onderwijs die zich richt op zowel theologische kennis als praktische vaardigheden die nodig zijn voor het uitoefenen van pastorale zorg of religieus leiderschap.


ambtsopvatting

glosses: de visie die men heeft over hoe men een ambt moet invullen


ambtspenning

glosses: penning die aan een koord om de hals van bepaalde ambtsdragers hangt als teken van hun waardigheid


ambtsperiode

glosses: tijdperk dat men een bepaalde functie vervult


ambtsplicht

glosses: plichten die horen bij de vervulling van een bepaald ambt


ambtstermijn

glosses: de tijdspanne waarvoor iemand een bepaalde functie mag uitoefenen en het aantal keren dat iemand zo'n tijdsspanne mag uitoefenen


ambtsvervulling

glosses: het vervullen van de taken die horen bij het bekleden van een bepaalde functie


ambtsvoorganger

glosses: iemand die een ambt vroeger heeft bekleed


ambtswoning

glosses: een woning die is toegewezen aan de beoefenaar van een ambt


ambulance

glosses: voertuig om gewonden of zieken van en naar het ziekenhuis te brengen


ambulancedienst

glosses: organisatie die zich toelegt op ziekenvervoer


ambulancehulp

glosses: medische assistentie met inzet van een ziekenauto


ambulancepost

glosses: plaats waar ziekenwagens staan opgesteld


ambulancetrein

glosses: trein die is ingericht voor het vervoer en verzorging van zieken en gewonden


ambulancewagen

glosses: auto waarin zieke of gewonde mensen vervoert kunnen worden


ambulancezorg

glosses: hulpverlening aan patiënten door de ambulancedienst


ambulancier

glosses: iemand die als bestuurder van of begeleider in een ziekenauto werkt


ambulatorium

glosses: een centrum voor ambulante zorg, polikliniek


amelkoren

glosses: benaming voor emmertarwe, soort tarwe dat lijkt op spelt en die men gebruikt voor de productie van witte stijfsel


amendement

glosses: voorstel om een vast te stellen tekst te veranderen


amenderen

glosses: een formele verandering van een officieel document door middel van een toevoeging, weglating of wijziging


amendering

glosses: voorstel om een officieel document te wijzigen


amenorroe

glosses: de afwezigheid van ten minste 3 menstruele perioden in de vruchtbare leeftijd


americain

glosses: fijn gemalen rauw mager rundvlees dat met kruiden en andere toevoegingen tot een smeuïg geheel is gemaakt, wordt als gerecht of als broodbeleg gegeten


amerij

glosses: een korte tijd (die men nodig heeft om een weesgegroetje te bidden)


amerikaan

glosses: amerikaan schrijf je met een kleine letter a als het gaat over een afgeleid begrip


amerikaniseren

glosses: zich aanpassen aan de Amerikaanse cultuur


amerikanisering

glosses: een wereldwijd sociaal-cultureel proces waarin de Amerikaanse cultuur eigen wordt gemaakt in de mondiale samenleving


amerikanisme

glosses: idiomatische eigenaardigheid van het Engels in de Verenigde Staten


amerikanistiek

glosses: de wetenschappelijke studie van de Verenigde-Staten van Amerika


amethist

glosses: een vaak prachtig violet gekleurde vorm van kristallijn kwarts, die kleine hoeveelheden titaan en ijzer bevat


ametropie

glosses: afwijking van het normale zien, bijziendheid of verziendheid


amfetamine

glosses: stimulerend middel, uit de groep van de wekaminen


amfibie

glosses: gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen


amfibietank

glosses: gevechtstank die zich zowel op het land als in het water kan voortbewegen


amfibievoertuig

glosses: voertuig dat tevens als vaartuig kan dienen


amfibieën

glosses: klasse Amphibia van gewervelde, koudbloedige dieren met een naakte, relatief gladde huid. De naam amfibie is afgeleid van het Griekse ἀμφί-βιος amphí-bios, wat dubbel-levend betekent. Dit verwijst naar de levenswijze van amfibieën: ze kunnen zowel in het water als op het land overleven


amfibisch

glosses: geschikt zowel voor in het water als op het land


amfibrachys

glosses: een versvoet bestaande uit een beklemtoonde lettergreep met aan weerszijden een onbeklemtoonde, genoteerd als ⌣-⌣


amfitheater

glosses: ovaalvorming theater waarbij de toeschouwers rondom het toneel zitten


amfoor

glosses: een door de oude Grieken en Romeinen gebruikte buikige kruik met twee oren


amfora

glosses: door de oude Grieken en Romeinen gebruikte buikige kruik met twee oren


amict

glosses: schouderdoekje dat de rooms-katholieke priester in de mis onder de albe draagt


amine

glosses: een organische verbinding die kan worden beschouwd afgeleid te zijn van ammoniak door vervanging van één of meer N-H-bindingen door N-C-bindingen


aminozuur

glosses: bouwstof van de eiwitten, een organische verbinding die zowel een carboxylgroep (-COOH) als een aminegroep (-NH₂) bezit


ammehoela

pos: intj

pos_title: Tussenwerpsel

glosses: uitroep die uitdrukt dat men iets grote onzin vindt


ammelaken

glosses: grote doek die over een tafel wordt uitgespreid als bescherming of versiering


ammonia

glosses: een oplossing van het gas ammoniak in water. In symbolen: NH₃(aq).


ammoniak

glosses: een chemische verbinding van stikstof en waterstof met samenstelling NH₃


ammoniakbeleid

glosses: plan van aanpak dat erop gericht is de ammoniakuitstoot te verminderen


ammoniakgas

glosses: een chemische verbinding van stikstof en waterstof met samenstelling NH₃ in gasvorm


ammoniet

glosses: karakteristiek fossiel van een uitgestorven weekdiersoort met opgerolde schaal


ammonieten

glosses: Ammonoidea een uitgestorven onderklasse van de inktvissen (Cephalopoda). Het waren zeedieren die wereldwijd in groten getale voorkwamen in het laat-paleozoïcum en gedurende het gehele mesozoïcum. Ze worden als fossiel teruggevonden


ammonium

glosses: verbinding van stikstof (N) en waterstof (H), een eenwaardig kation met samenstelling NH₄⁺


ammoniumfosfaat

glosses: een ammoniumzout van fosforzuur, met als brutoformule (NH₄)₃PO₄


ammoniumnitraat

glosses: NH₄NO₃, het ammoniumzout van salpeterzuur


ammoniumsulfaat

glosses: ₂SO₄ ammoniumzout dat men gebruikt als kunstmest; zwavelzure ammoniak


ammonshoorn

glosses: bepaald soort algemeen voorkomende slak, Perpolita hammonis


ammunitie

glosses: benodigdheden om met vuurwapens te kunnen schieten


amnestie

glosses: een verklaring dat afgezien zal worden van strafvervolging voor een bepaalde groep


amnestiewet

glosses: wet die regelt dat een bepaalde groep mensen vrijgesteld wordt van strafvervolging


amnioscopie

glosses: onderzoek met een amnioscoop van het vruchtwater via de vagina


amoebe

glosses: eencellige eukaryoot die van vorm kan veranderen door het uitsteken en intrekken van schijnvoetjes


amoeben

glosses: benaming voor eencellige eukaryoten uit de stam Amoebozoa of meer specifiek het geslacht Amoeba


amokmaker

glosses: persoon die in woedende razernij anderen ombrengt


amoreel

glosses: zonder ethisch besef, maar het hoeft niet per se tegen het ethisch gevoel in te gaan


amortisatie

glosses: het gerechtelijk afschrijven van geldswaardig papier, dat op enigerlei wijze verloren is gegaan, afschrijving


ampersand

glosses: de ligatuur die het woord "en" vertegenwoordigt: &


amplitude

glosses: de grootte, of sterkte, van een trilling. Dit kan een mechanische trilling zijn van bijvoorbeeld een snaar van een harp, of de daardoor ontstane geluidsgolf, of van enig ander periodiek verschijnsel


amplitudo

glosses: de uitslag van een slinger- of golfbeweging


ampul

glosses: dichtgesmolten medicijnflesje, waarin steriele injectiestoffen worden afgeleverd


amputeren

glosses: een lichaamsdeel chirurgisch verwijderen


ampère

glosses: de SI-basiseenheid van elektrische stroomsterkte/elektrische stroom, weergegeven met symbool A


ampèremeter

glosses: een instrument om de elektrische stroom, uitgedrukt in ampère, te bepalen


ampèreseconde

glosses: de hoeveelheid elektrische lading die door een verbinding gaat gedurende 1 seconde als de stroomsterkte 1 ampère is


amsoi

glosses:
Brassica juncea bladgroente, veel gebruikt in de Surinaamse keuken.
Het is geen kruid maar een groene plant die rauw of gestoofd wordt gegeten in veel oosterse keukens. Gestoofd heeft amsoi een iets krachtigere smaak dan spinazie, rauw is hij bijzonder pittig en fris.


amsterdammertje

glosses: een paaltje op het trottoir dat ongewenst parkeren voorkomt


amulet

glosses: hanger, meestal om de hals gedragen, die drager bovennatuurlijke bescherming biedt


amusementspark

glosses: een amusementsoord waar ter ontspanning en vermaak verscheidene attracties zijn opgesteld


amusementssfeer

glosses: in het kader van zaken die vooral gericht zijn op vermaak


amuseren

glosses: op aangename wijze een indruk op iemand maken, iemand doen (glim)lachen


amuzikaal

glosses: niet muzikaal, geen aanleg hebbende voor muziek


amygdala

glosses: elk van de twee kernen van neuronen in de hersenen die een koppeling maken tussen wat zintuigen waarnemen en opgeroepen gevoelens


amylose

glosses: bestanddeel van zetmeel dat oplosbaar is in water, een lineair polymeer dat ontstaat door de vorming van een glycosidebinding tussen de anomerische hydroxylgroep op koolstofatoom 1 en de hydroxylgroep op koolstofatoom 4 van een ander residu


amyotrofie

glosses: een spierziekte waarbij mensen last hebben van terugkerende pijnaanvallen,


anaal

glosses: met betrekking tot de darmuitgang van de mens


anaalklier

glosses: klier gelegen naast de anus van veel diersoorten die sterk riekende geurstoffen afscheidt


anabaptisme

glosses: vroege protestantse stroming die vond dat mensen pas als volwassene gedoopt kunnen worden


anabole

glosses: synthetische steroïde afgeleid van het mannelijk geslachtshormoon testosteron


anabolicum

glosses: medicamenten die zorgen voor extra weefselopbouw


anabolisch

glosses: betrekking hebbend op of gerelateerd aan het anabolisme


anabolisme

glosses: opbouw bij de stofwisseling waarbij simpele stoffen omgezet worden tot chemisch ingewikkeldere stoffen


anachoreet

glosses: iemand die alleen en in afzondering leeft


anachronisme

glosses: een al dan niet gewilde inbreuk op of breuk in de chronologische consistentie van toestanden of gebeurtenissen


anachronistisch

glosses: niet passend in de tijdsvolgorde of in de periode waarin het wordt gepresenteerd


anaconda

glosses: zeer grote en zware wurgslang uit het geslacht Eunectes in het bijzonder Eunectes murinus


anafoor

glosses: de doelbewuste herhaling van dezelfde woord of woordgroep aan het begin van twee of meer opeenvolgende (soms nevengeschikte) zinnen


anafylactisch

glosses: als gevolg van overgevoeligheid (allergie)


anagram

glosses: een woord dat, of zin die, uit geheel dezelfde letters bestaat als een ander woord of andere zin in dezelfde taal


anakoloet

glosses: een fout in de zin, een zin waarvan twee delen grammaticaal niet bij elkaar passen, waardoor de uiting onzinnig wordt


analecten

glosses: uitgezochte stukken, bloemlezing, uittreksels


analiste

glosses: een vrouw die voor haar beroep onderzoek doet in een laboratorium


analogie

glosses: een overeenkomst tussen twee verschillende zaken die bijv. kan dienen als basis voor een bepaalde redenering of vergelijking


analogiewerking

glosses: situatie die niet direct in de wet wordt behandeld oplossen door een vergelijkbare situatie te gebruiken die wel in de wet wort behandeld


analogon

glosses: iets dat veel overeenkomsten heeft met iets anders; het overeenkomstige


analysefase

glosses: binnen de looptijd van een onderzoek het deel waarin de verzamelde gegevens worden geïnterpreteerd


analysemethode

glosses: beredeneerde vaste werkwijze om na te gaan waaruit iets is samengesteld en hoe het geheel werkt


analysemodel

glosses: gestructureerde manier om iets of iemand te onderzoeken en te beoordelen


analyserapport

glosses: verslag van een gedetailleerd en nauwkeurig onderzoek naar alle aspecten van een bepaalde kwestie


analysetechniek

glosses: methode om de samenstelling van een bepaald monster te bepalen


analysetijd

glosses: de tijd die men nodig heeft voor een onderzoek; de tijd die men heeft om een onderzoek te verrichten


analysewerk

glosses: de arbeid die men verricht aan een onderzoek of bestudering van iets


analytisch

glosses: op analyse berustend, daarmee werkend, daaruit bestaand, ontledend


anamnese

glosses: een vraaggesprek naar de ziektegeschiedenis


ananas

glosses: Ananas comosus (ook: Ananas sativus), een vrucht van de ananasplant


ananasdrank

glosses: vruchtendrank met ananassmaak; vruchtendrank gemaakt met ananassap


anapest

glosses: versvoet bestaande uit twee onbeklemtoonde lettergrepen gevolgd door een beklemtoonde


anarchie

glosses: het ontbreken van een geordend bestuur, regeringsloosheid


anarchisme

glosses: het idee van een autoriteitsloze, geweldloze samenleving waarin mensen zonder macht of autoriteit leven


anarchiste

glosses: aanhangster van het idee van een autoriteitsloze, geweldloze samenleving waarin mensen zonder macht of autoriteit leven


anarchistisch

glosses: betrekking hebbend op of volgens het anarchisme


anastatisch

glosses: door of met betrekking tot een manier van vermenigvuldigen waarbij bestaande prenten in reliëf op een plaat van steen of zink worden overgebracht zodat er nieuwe afdrukken van gemaakt kunnen worden


anastigmaat

glosses: optisch systeem dat zo ontworpen is dat lichtstralen die door de lens gaan, ongeacht hun invalshoek, samenvallen in één punt en er een scherpe afbeelding kan worden geproduceerd voor het maken van foto's; lens die vertekeningen corrigeert


anastrofe

glosses: inversie, stijlfiguur waarbij de normale woordvolgorde wordt omgekeerd


anathema

glosses: vloek, banvloek, excommunicatie, kerkban


anatoom

glosses: een persoon die kennis draagt van de (menselijke) anatomie


anchorman

glosses: een vaste presentator van een dagelijks uitgezonden nieuwsrubriek/journaal op televisie


anchorwoman

glosses: vaste presentatrice bij een nieuwsrubriek


ancien

glosses: iemand die ergens al lang actief is en daardoor zeer ervaren is


anciënniteit

glosses: de periode dat iemand verbonden is aan een bepaalde organisatie


andante

glosses: rustig voortgaand in gematigd tempo (een snelheid van 69 tot 84 tellen per minuut)


andantino

glosses: 'rustig voortgaand' tempo in de muziek, Vóór 1800 was dit tempo iets langzamer dan andante, na 1800 is het iets sneller geworden dan andante (een snelheid van 76 tot 90 tellen per minuut)


andermans

glosses: genitief van een andere man, wordt gebruikt in bezittelijke zin dus: 'van iemand anders'


andersdenkend

glosses: iemand met een ander geloof, politieke voorkeur of mening


andersgezind

glosses: een ander kerkelijke gezindheid of politieke stroming aanhangend


andersom

glosses: in omgekeerde volgorde, juist de andere zijde


anderstalige

glosses: iemand wiens moedertaal een andere is dan algemeen gesproken in een gebied


andersvalide

glosses: iemand met een geestelijke of lichamelijke handicap


andijvie

glosses: Cichorium endiva, een eetbaar eenjarig gewas dat nauw verwant is aan witlof


andijviesla

glosses: salade gemaakt met rauwe andijvie en een dressing


andoorn

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Stachys van ongeveer 300 soorten eenjarige en overblijvende, kruidachtige en struikachtige planten uit de lipbloemenfamilie Lamiaceae


andoren

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Stachys, ongeveer 300 soorten eenjarige en overblijvende, kruidachtige en struikachtige planten uit de lipbloemenfamilie Lamiaceae


andragogie

glosses: de sociale en culturele opvoeding en vorming van volwassenen


andragogiek

glosses: sociaal-culturele opvoeding en vorming van volwassenen


andragoloog

glosses: iemand die zich bezig houdt met de leer van de andragogie


andragoog

glosses: iemand die gespecialiseerd is in de opvoeding en vorming van volwassenen


andreaskruis

glosses: kruis van twee even lange, schuingeplaatste balken


andrieskruis

glosses: schuin kruis dat bij houtverbindingen wordt gebruikt


androgeen

glosses: de ontwikkeling van mannelijke geslachtskenmerken bevorderend


androgeen

glosses: mannelijk geslachtshormoon behorend tot de klasse der steroïden, zoals testosteron en andere stoffen met androgene werking


androgyn

glosses: met zowel vrouwelijke als mannelijke kenmerken


androgynie

glosses: het voorkomen van vrouwelijke en mannelijke kenmerken in één persoon


anemie

glosses: bloedarmoede, een gebrek aan rode bloedcellen


anemiek

glosses: met te weinig rode bloedkleurstof; met bloedarmoede


anemoon

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Anemone


anencefalie

glosses: fatale aangeboren afwijking: het geheel of gedeeltelijk ontbreken van schedel en hersenen


anesthesiologie

glosses: een medisch vakgebied dat zich bezig houdt met het geven van anesthesie aan patiënten die een operatie of een pijnlijk, belastend onderzoek moeten ondergaan


anesthesioloog

glosses: een medisch specialist die zich bezig houdt met het geven van anesthesie aan patiënten die een operatie of een pijnlijk, belastend onderzoek moeten ondergaan


anesthesist

glosses: geneeskundige die is gespecialiseerd in het verdoven van patiënten die een operatie of een pijnlijk, belastend onderzoek moeten ondergaan


anesthesiste

glosses: vrouwelijke geneeskundige die is gespecialiseerd in het verdoven van patiënten voor een operatie of een onderzoek


aneurysma

glosses: een ziekelijke verwijding in een slagader


angejiddeld

glosses: zich als niet-Jood thuis voelend in een Joodse omgeving


angel

glosses: orgaan waarmee wespen, bijen en soortgelijke dieren steken


angelus

glosses: door katholieken driemaal daags gehouden gebed: om zes uur 's morgens, twaalf uur 's middags en zes uur 's avonds


angelusklok

glosses: de kleinste klok van het gelui (aantal klokken) van een rooms-katholiek kerkelijk gebouw


angina

glosses: is een ontsteking van de keelamandelen (tonsillen). Tonsillitis wordt meestal veroorzaakt door een virus, maar streptococcen kunnen ook de veroorzakers zijn


angiografie

glosses: het zichtbaar maken van bloedvaten op röntgenfoto's met behulp van contrastvloeistof. De afbeelding die ontstaat heet angiogram


angisa

glosses: vierkante gesteven doek die over het hoofdhaar wordt gedrapeerd


anglicaan

glosses: lid van de Engelse (anglicaanse) staatskerk


anglicaans

glosses: behorend bij de Engelse (anglicaanse) staatskerk


anglicisme

glosses: woord of uitdrukking overgenomen uit het Engels of gevormd naar Engels voorbeeld


anglist

glosses: iemand die de Engelse taal- en letterkunde heeft bestudeerd


anglomaan

glosses: op een ziekelijke manier ingenomen zijn met de Engelsen en al wat Engels is


anglomaan

glosses: iemand die op een ziekelijke manier ingenomen is met de Engelsen en al wat Engels is


angora

glosses: benaming voor huisdierrassen met lang, zijdeachtig haar


angorageit

glosses: een geitenras dat afkomstig is uit de vallei Angora (Ankara) op de Centraal Anatolische Hoogvlakte in Turkije. Deze wolproducerende geit is wereldwijd bekend. De wol staat bekend als mohair. De meeste angorageiten zijn te vinden in Zuid-Afrika, de Verenigde Staten (vooral Texas), Australië en Canada. Rond 1985 werden de eerste vijftien angorageiten uit Canada naar Nederland gehaald


angorawol

glosses: wol van een oorspronkelijk Turks geitenras maar ook van het angorakonijn


angostura

glosses: bittere drank gemaakt van de bast van de Zuid-Ameriaanse Angostura trifoliata


angstcomplex

glosses: neurotisch bepaald, chronisch angstgevoel


angstcultuur

glosses: 'cultuur' die in bepaalde organisaties aanwezig is waardoor misstanden kunnen blijven bestaan omdat de medewerkers bang zijn


angsthazerij

glosses: gedrag dat gebaseerd is op een overdreven angst


angsthysterie

glosses: overmatige, overdreven, nutteloze angst die men te heftig uit


angstneurose

glosses: neurose die verband houdt met enigerlei angst


angstogen

glosses: manier van kijken die past bij iemand die heel angstig is


angstprobleem

glosses: moeilijkheden die ontstaan doordat met overmatig bang is


angstpsychose

glosses: psychose met angst als belangrijkste symptoom


angstreactie

glosses: actie die men onderneemt bij een echte of vermeende bedreiging


angstreductie

glosses: vermindering van een angstig gevoel; minder bang worden


angststoornis

glosses: neurose gekenmerkt door terugkerende periodes van intense pathologische angst


angsttandarts

glosses: tandarts die gespecialiseerd is in de behandeling van extreem angstige patiënten


angsttoestand

glosses: situatie waarin men zich steeds bedreigd voelt


angstzweet

glosses: zweet dat iemand uitbreekt in een angstwekkende situatie


anijshagel

glosses: een soort broodbeleg bestaande uit langwerpige witte granules (zoals vruchtenhagel, breder en korter dan hagelslag), gemaakt van suiker en anijs


anijsmelk

glosses: oorspronkelijk warme melk die met anijszaad en suiker werd gekookt maar tegenwoordig wordt gemaakt door het oplossen van één of meerdere anijsblokjes (suiker en anijsextracten) in warme melk


anijsplant

glosses: Pimpinella anisum is een bloemdragende plant die behoort tot de schermbloemenfamilie Umbelliferae of Apiaceae die gebruikt wordt voor het aromatiseren van gerechten


aniline

glosses: een kleurloze corrosieve vloeistof en belangrijke grondstof voor synthetische kleurstoffen, aanvankelijk vervaardigd door distillatie van indigo


anilinepotlood

glosses: potlood waarmee onuitwisbare teksten geschreven kunnen worden


anilingus

glosses: seksuele stimulering met de tong van de huid rond de anus van de partner


animatie

glosses: tweedimensionaal audiovisueel werk gemaakt door het creëren van een serie beelden met toenemende verandering waardoor beweging gesuggereerd wordt


animatiefilm

glosses: film met getekende, bewegende beelden van iets dat in de werkelijkheid bestaat


animatieserie

glosses: groep bij elkaar horende animatiefilms die gemaakt zijn van losse foto's


animatiestudio

glosses: bedrijf waar men animatie- en tekenfilms maakt


animatrice

glosses: vrouwelijke vorm van animateur vrouwelijke vorm van animator


animeermeisje

glosses: meisje dat in nachtclubs klanten verleidt tot consumeren


animisme

glosses: leer volgens welke de ziel de oorzaak is van alle levensfuncties


animistisch

glosses: gelovend dat levende wezens, natuurverschijnselen of voorwerpen een eigen geest kunnen bezitten


anisette

glosses: likeur bereid uit anijszaad en knoppen van de anijsplant


anisotroop

glosses: van iets dat de eigenschappen niet in iedere richting dezelfde zijn


anjer

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Dianthus uit de anjerfamilie


anker

glosses: onderdeel van een vaartuig dat overboord wordt geworpen om dit vaartuig vast te leggen waar niet aangemeerd kan worden, scheepsanker


ankerbak

glosses: ruimte om het anker met toebehoren in te bewaren wanneer het schip vaart


ankerboei

glosses: drijver die de plaats aanwijst, waar een anker ligt zodat andere schepen daar bij het ankeren rekening mee kunnen houden (niet over de ankerketting heen ankeren)


ankeren

glosses: het anker laten zakken met de bedoeling het schip hiermede aan de bodem van het vaarwater vast te leggen, voor anker gaan, voor anker leggen


ankergerei

glosses: gehele uitrusting waarmee een schip kan worden vastgelegd aan de waterbodem


ankergrond

glosses: bodem van een water die geschikt is voor een schip om te ankeren


ankerkader

glosses: kaderspel waarbij op het biljartlaken ankers zijn getekend


ankerketting

glosses: ketting waaraan een schip voor anker ligt


ankerkruis

glosses: plaats waar de armen van een anker zich verenigen met de schacht


ankerkuil

glosses: aan een anker vastgelegd visnet dat langzaam in een punt of zak uitloopt


ankerlantaarn

glosses: navigatielicht dat een schip moet voeren als het voor anker ligt


ankerlicht

glosses: wit licht dat van alle kanten zichtbaar op een schip moet branden als teken dat het met behulp van een scheepsanker stilligt


ankerliermotor

glosses: motor voor het ophijsen van het anker; motor waarmee men de lier van een anker kan aandrijvenv


ankerman

glosses: een vaste presentator van een dagelijks uitgezonden nieuwsrubriek/journaal op televisie


ankermast

glosses: hoge mast waaraan met zeppelins kan aanmeren


ankeroog

glosses: een gat in de schacht van een anker waar een ring door heen gaat


ankerop

glosses: het omhoog hijsen van het anker als teken van vertrek


ankerplaat

glosses: is een onderdeel van een grondkerende constructie


ankerpunt

glosses: elk van de uitstekende delen van een anker dat in de bodem haakt


ankerrail

glosses: een in het beton aan te brengen voorziening waaraan men andere elementen kan vastmaken; bevestigingssysteem voor beton


ankertouw

glosses: kabel waaraan een drijvend voorwerp geankerd is


ankervrouw

glosses: presentatrice van een nieuws- of praatprogramma


ankerwacht

glosses: taak om erop te letten dat een schip veilig op een bepaalde plaats blijft liggen


annalen

glosses: geschiedkundig verhaal van gebeurtenissen van jaar voor jaar op summiere en strikt chronologische wijze


annexatie

glosses: het (met geweld) grondgebied toe-eigenen


annexatieplan

glosses: voornemen om een bepaald gebied toe te voegen aan een staat of andere bestuurlijke eenheid


annexionist

glosses: aanhanger van het annexionisme; voorstander van annexeren


annexionistisch

glosses: gericht op het toe-eigenen van een gebied dat in het bezit is van een ander


annotatie

glosses: verzorging van de verklarende aantekeningen bij een tekst, afbeelding of andere uiting


annuïteit

glosses: vaste periodieke (vaak jaarlijkse) uitkering


anode

glosses: de elektrode waarlangs elektronen het elektrolyt verlaten


anodestroom

glosses: elektrische stroom bij de positieve elektrode


anodiseren

glosses: een oppervlaktebehandeling om metalen zoals aluminium en titanium te voorzien van een oxidelaag door middel van een elektrolytische behandeling


anomalie

glosses: afwijking, onregelmatigheid, strijdigheid met wet of regel


anonimiseren

glosses: zorgen dat gegevens over personen niet herleidbaar zijn tot bepaalde individuen; verwijderen van de identiteit


anonimisering

glosses: verwijderen van gegevens die zouden kunnen leiden tot de identificatie van de persoon waarover het gaat


anonymus

glosses: een persoon die zijn identiteit verborgen houdt


anorak

glosses: waterdichte korte overjas dicht van voren, met capuchon


anorexiapatiënt

glosses: persoon die aan de eetstoornis anorexia nervosa lijdt


anorganisch

glosses: niet tot de koolstofverbindingen behorend


anorgasmie

glosses: het onvermogen tot het bereiken van een orgasme bij de geslachtsgemeenschap


ansicht

glosses: kaart met een afbeelding erop, prentbriefkaart


ansjovis

glosses: bewerkte en gezouten kleine visjes uit de familie Engraulidae die vooral om hun smaak aan gerechten worden toegevoegd


ansjovisfilet

glosses: in zout ingelgede ansjovis zonder graten


ansjovissen

glosses: een familie Engraulidae van straalvinnige vissen uit de orde van haringachtigen (Clupeiformes). De bek van deze zilverkleurige roofvissen is voorzien van tanden. Ze voeden zich voornamelijk met vissen. De kleinste soorten zijn gewoonlijk 10 tot 15 cm, terwijl sommige 30 cm lang kunnen worden


antagonisme

glosses: tegenstrijdige werking van krachten of stoffen


antecedent

glosses: de naam voor het woord waarnaar een ander woord, meestal een betrekkelijk voornaamwoord, verwijst


antediluviaal

glosses: betrekking hebbend op de tijd voor de zondvloed


antenne

glosses: een vrij opgestelde elektrische geleider voor het uitzenden en/of ontvangen van elektromagnetische straling in het radiofrequente gedeelte van het elektromagnetische spectrum


antennebeleid

glosses: strategie betreffende de plaatsing van antennes voor mobiele communicatie


antennedraad

glosses: een elektrisch geleidende draad, met weinig rek en een hoog geleidingsvermogen voor hoogfrequente wisselstroom, die als stralend en/of ontvangend element van draadantennes wordt toegepast


antennehoogte

glosses: de vrije hoogte zonder obstakels, van een antenne boven land of zee


antennekabel

glosses: de elektrische geleider tussen een antenne en de ingang van de ontvang- en/of zendapparatuur


antennemast

glosses: een hoge ondersteuningsconstructie die een antenne draagt


antenneregister

glosses: een centraal (Agentschap Telecom) bijgehouden overzicht met gegevens over zendantennes in Nederland


antenneschotel

glosses: de parabolische reflector van een paraboolantenne , een reflecterend oppervlak in de vorm van een parabool waarmee een sterke bundeling van geluidsgolven en elektromagnetische straling wordt verkregen


antennesignaal

glosses: de sterkte van het door een antenne geleverd signaal


antennesysteem

glosses: het totaal aan antennes, kabels en aansluitpunten wat in een gebouw nodig is om ontvangst van radio, tv etc. mogelijk te maken


antennewinst

glosses: de signaalversterking van een antenne die bij hoge draaggolffrequenties kan worden verkregen door richtwerking en reflectie van het signaal


anthurium

glosses: Anthurium een groot plantengeslacht uit tropisch Amerika dat bestaat uit 600 soorten. Het geslacht behoort tot de aronskelkfamilie (Araceae). Deze planten zijn epifyten met weinig wortels


antiaanbaklaag

glosses: beschermlaagje in pannen dat aanbakken van gerechten moet voorkomen


antiabortus

glosses: tegen een geplande zwangerschapsafbreking


antiastmaticum

glosses: middel tegen astma (benauwdheid van luchtwegen)


antiautobeleid

glosses: beleid dat erop gericht is de auto zoveel mogelijk te weren


antibioticakuur

glosses: een serie toedieningen van een antibacterieel middel die als geheel een infectieziekte kan genezen


antibiotisch

glosses: van de aard van of werkend met antibiotica


antichambre

glosses: wachtkamer bij een hooggeplaatst persoon


antichambreren

glosses: zijn opwachting maken, in de (figuurlijke) wachtkamer zitten


antichrist

glosses: personificatie van alles wat vijandig aan het christendom is


anticiperen

glosses: vanuit een bepaalde verwachting handelen, vooruit kijken, vooruit regelen, vooruitlopen (op)


anticlimactisch

glosses: met een weinig spannende, soms teleurstellende ontknoping


anticlimax

glosses: een weinig spannende, soms teleurstellende ontknoping van het verhaal


anticoagulans

glosses: een stof die de bloedstolling vertraagt of tegengaat


anticommunisme

glosses: politieke grondhouding die zich richt tegen de communistische ideologie en tegen de politiek die uit naam van deze ideologie wordt bedreven


anticommunist

glosses: iemand met een hekel aan het communisme of communisten


anticonceptie

glosses: technieken voor het voorkomen van zwangerschap na geslachtsgemeenschap


anticyclisch

glosses: tegen de ontwikkeling van de conjunctuur in


anticycloon

glosses: een gebied met een hogere luchtdruk dan gemiddeld


antideeltje

glosses: een deeltje waarvan een aantal fysische eigenschappen dezelfde zijn, maar andere eigenschappen (waaronder de lading) precies tegengesteld


antidepressivum

glosses: een middel tegen ziekelijke neerslachtigheid


antidoping

glosses: betrekking hebbend op de strijd tegen het gebruik van verboden stimulerende middelen in de sport


antidrugsactie

glosses: serie handelingen gericht tegen drugscriminaliteit


antiek

glosses: oude kunst-, sier- en gebruiksvoorwerpen, die verzameld en verhandeld worden


antiekbeurs

glosses: tijdelijke tentoonstelling en bijeenkomst van verschillende verkopers van antiek


antiekmarkt

glosses: de wereld van vraag en aanbod op het gebied van antiek


antiekveiling

glosses: keer dat men zeer oude, en daardoor waardevolle goederen bij opbod verkoopt


antiekwinkel

glosses: winkel waar men antieke spullen goederen kan kopen


antiekzaak

glosses: winkel waar men antieke spullen verkoopt


antifascisme

glosses: politieke stroming die strijdt tegen het fascisme


antifascist

glosses: actief bestrijder van nationalistisch autoritaire opvattingen en praktijken


antifascistisch

glosses: het fascisme bestrijdend; strijdend tegen extreemrechts


antifileplan

glosses: voornemens om opstoppingen in het verkeer tegen te gaan


antifoon

glosses: apparaatje om het oor af te sluiten tegen hinderlijk geluid


antifouling

glosses: maatregelen die zorgen dat de aangroei van algen en schelpen aan de buitenzijde van een scheepsromp wordt geremd


antigeluid

glosses: een geluid dat een ander geluid opheft door een tegengestelde fase


antigen

glosses: een molecuul dat in staat is een reactie van het afweersysteem op te wekken, waarbij antistoffen worden aangemaakt


antigevoel

glosses: een negatieve emotionele gewaarwording die men ergens bij krijgt


antigif

glosses: een substantie die de werking van een giftige stof in het (menselijk) lichaam kan neutraliseren, vertragen, of verzwakken


antigifcentrum

glosses: Belgisch instituut dat voorlichting geeft over giffen


antiglobalisme

glosses: politieke stroming die zich m.n. richt tegen de (oneerlijke) mondiale vrije markteconomie (die niet vrij zou zijn)


antiglobalist

glosses: iemand die zich zorgen maakt over de samenwerking van westerse economieën en de schade die dat kan hebben voor het milieu, de derde wereld en de armere mensen in de westerse wereld


antiheld

glosses: een hoofdpersonage in een verhaal met niet de typerende positieve eigenschappen van een held


antiheldin

glosses: een vrouwelijk hoofdpersonage in een verhaal die niet de typische positieve eigenschappen heeft van een held


antihistaminicum

glosses: stof die de werking van de weefselstof histamine vermindert


antihoestmiddel

glosses: een middel dat tegen hoesten zou moeten werken


antihouding

glosses: een gezindheid, opstelling of houding die is gericht tegen iets of iemand


antikartelwet

glosses: wet die bepaalt dat bedrijven geen onderlinge, concurrentiebeperkende afspraken mogen maken om zo de prijzen van bepaalde producten hoog te houden


antikatholiek

glosses: een negatief standpunt innemend tav alles wat katholiek (paaps) is


antiklerikaal

glosses: tegen (de invloed van) de geestelijkheid gericht


antiklopmiddel

glosses: een stof die de klopvastheid van benzine kan vergroten maar vaak aanleiding geeft tot een sterke loodvervuiling van het milieu zoals het geval is bij tetra-ethyllood wat op zijn beurt weer kan leiden tot loodvergiftiging van mens en dier


antikraak

glosses: een vorm van gebruik van leegstaand onroerend goed, waarbij een kleine groep mensen een pand 'bewaakt' om te voorkomen dat krakers het vastgoed in gebruik kunnen nemen


antikraakwacht

glosses: één of meer personen die tijdelijk door de eigenaar in een pand geplaatst worden om te voorkomen dat het pand gekraakt wordt


antikritiek

glosses: weerlegging van kritiek (dat zelf dus ook kritiek is); weerlegging van een veroordeling; antwoord op een kritiek


antiloop

glosses: een verzamelnaam voor slanke holhoornige hoefdieren die voornamelijk in Afrika leven


antilopeachtig

glosses: lijkend op of een eigenschap hebbend van een antilope


antilopen

glosses: omvatten verscheidene holhoornige hoefdieren, die voornamelijk in Afrika leven. Enkele soorten leven in Azië


antimakassar

glosses: gehaakt of kanten kleedje over de rugleuning van stoelen vroeger ter voorkoming van afgeven van makasserolie aan het meubilair


antimaterie

glosses: materie die in alles de omgekeerde eigenschappen heeft in vergelijking met de normale materie


antimetrie

glosses: incidentele, opzettelijke afwijking van het metrum


antimilitarist

glosses: aanhanger van een (politieke) beweging die tegen het leger is


antimonium

glosses: scheikundig element met symbool Sb en atoomnummer 51. Het is een zilvergrijs metalloïde


antimuggenspray

glosses: middel dat muggen doodt en in de vorm van een aerosol op de huid of de kleding wordt gespoten


antinationaal

glosses: tegen het nationaal belang in; niet getuigend van vaderlandsliefde


antinazi

glosses: een tegenstander van het nationaalsocialisme


antinazistisch

glosses: tegen het fascisme; tegen het nationaalsocialisme


antinomie

glosses: werkelijke of schijnbare tegenstrijdigheid tussen twee oordelen of uitspraken, twee dingen die allebei logisch lijken, maar niet tegelijk waar kunnen zijn


antioorlogsfilm

glosses: film waarin het voeren van oorlog wordt veroordeeld


antioxidant

glosses: stof die reacties tegengaat waarbij elektronen worden uitgewisseld


antipapisme

glosses: een gevoel van afkeer van de Katholieke Kerk en een beweging die op dat gevoel gebaseerd is


antiparallel

glosses: twee lijnen l_1 en l_2 worden als antiparallel ten opzichte van twee andere lijnen m_1 en m_1 gedefinieerd, als de hoeken tussen l_1 en m_1 en tussen l_2 en m_2 even groot zijn


antipathie

glosses: negatieve gevoelens die men tegen iemand koestert


antipode

glosses: hét tegenovergestelde van iets of iemand


antipolitiek

glosses: tegen de gewone politieke manier van doen


antiproton

glosses: het antideeltje van het proton, alleen daarvan verschillend doordat het de tegengestelde lading heeft


antipsychiatrie

glosses: een heterogene beweging die ontstond in de jaren zestig van de twintigste eeuw en vijandig stond tegenover de meeste fundamentele veronderstellingen en gebruikelijke praktijken binnen de psychiatrie


antipsychoticum

glosses: geneesmiddel dat wanen vermindert (psychoses onderdrukt)


antiquaar

glosses: handelaar in oude boeken, handschriften, prenten en kaarten


antiquair

glosses: iemand die handelt in oude waardevolle voorwerpen


antiquariaat

glosses: winkel of bedrijf dat oude en tweedehands boeken verhandelt en verkoopt


antiquarisch

glosses: betrekking hebbend op voorwerpen uit vroeger tijd


antiquark

glosses: een bepaald type quark met eigenschappen die tegengesteld zijn aan die van de 'normale' quark


antiquiteit

glosses: een oud kunst-, sier- of gebruiksvoorwerp, voorwerp uit de oude tijd


antiracisme

glosses: de bestrijding van racisme en de onderdrukking van minderheidsgroepen en het streven naar de beëindiging ervan


antiracist

glosses: iemand die strijdt tegen de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving


antiracistisch

glosses: strijdend tegen de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving


antiraketraket

glosses: raket waarmee men vijandelijke raketten onschadelijk kan maken


antiraketwapen

glosses: wapen waarmee men een aanvallende raket kan vernietigen


antireclame

glosses: publiciteit die schade aan het imago van een bedrijf, product of instituut veroorzaakt


antirookbeleid

glosses: geheel van maatregelen die gericht zijn op het ontmoedigen van het roken van tabak


antirookpil

glosses: medicament dat helpt bij het stoppen met roken


antiroosshampoo

glosses: een product bedoeld, meestal in vloeibare vorm, dat bedoeld is om het haar te wassen en overmatige schilvering van de hoofdhuid tegen te gaan


antisemitisme

glosses: anti-Joods racisme, mensen discrimineren vanwege hun Joodse afkomst


antisepticum

glosses: een bacteriedodend middel dat plaatselijk, uitwendig kan worden gebruikt, op het lichaam of om instrumenten of werkvlakken te ontsmetten


antiserum

glosses: bloedserum met antistoffen ter voorkoming van een ziekte


antislipcursus

glosses: reeks lessen waarin je leert hoe je een voertuig op een gladde weg bestuurbaar houdt


antisliplaag

glosses: stroeve laag die ervoor zorgt dan men minder snel uitglijdt als men zich erover voortbeweegt


antisociaal

glosses: vijandig aan de (normen en waarden) van de samenleving gericht


antistatisch

glosses:
zo gemaakt dat het oppervlak elektrische lading snel afvoert
Deze eigenschap kan van belang zijn om vonkjes of het aantrekken van stof tegen te gaan.


antistof

glosses: eiwit dat de werking van lichaamsvreemde stoffen zoals virussen, bacteriën of grote moleculen opheft


antitankgeschut

glosses: kanon dat dient om tanks uit te schakelen


antitankmijn

glosses: landmijn gericht tegen tanks en pantservoertuigen


antitankraket

glosses: wapen waarmee men tanks kan vernietigen of onklaar maken


antitankwapen

glosses: werktuig bestemd om gepantserde gevechtswagens uit te schakelen


antiterreurwet

glosses: wet die de bestrijding van terreurgroepen regelt


antiterrorisme

glosses: de bestrijding van hen die terreurdaden (willen) begaan


antithese

glosses: het tegenovergestelde, iets met een tegengestelde betekenis


antithetisch

glosses: berustend op een antithese (tegenstelling)


antitoxine

glosses: middel dat de gifstof onschadelijk maakt


antitrustproces

glosses: rechtszaak tegen een bedrijf dat probeert economische mededinging tegen te gaan


antitrustwet

glosses: wetgeving die erop gericht is om oneerlijke concurrentie te voorkomen


antitrustzaak

glosses: rechtszaak tegen een bedrijf dat probeert eerlijke concurrentie tegen te gaan


antiutopie

glosses: een zeer gevaarlijk, vervelend, ongewenst toekomstbeeld


antivirus

glosses: programma dat de computer tegen computervirussen beschermt


antivries

glosses: een stof die veelal aan koelwater wordt toegevoegd om het vriespunt ervan te verlagen om bevriezen ervan te voorkomen


antivriesmiddel

glosses: een middel dat aan water wordt toegevoegd om het vriespunt van het mengsel te verlagen en zo schade door bevriezing te voorkomen


antizionisme

glosses: politieke stroming die de vorming van een zelfstandige Joodse staat


antizionistisch

glosses: tegen het streven van Joden om een Joodse staat te stichten in Eretz Israël


antoniem

glosses: een woord waarvan de betekenis tegengesteld is aan die van een ander woord


antoniusbrood

glosses: benaming voor ingezameld geld of voedsel voor de armen, traditioneel uitgedeeld rond 17 januari, waarmee de schenkers zich de voorspraak van de heilige Antonius verwerven


antoniusvarken

glosses: een varken, bedoeld voor de armen, dat met een bel rondliep en vrij weiderecht had


antoniusvuur

glosses: ziekte die ontstaat door het eten van met een schimmel geïnfecteerde rogge (moederkoorn)


antraciet

glosses: een vorm van steenkool die sterk verhit is geweest


antracietgrijs

glosses: in een tint grijs met RAL-nummer 7016 ( ).


antracietgrijs

glosses: tint grijs met RAL-nummer 7016 ( ); een zeer donkere grijze kleur zoals die van antraciet.


antrax

glosses: een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis


antropobiologie

glosses: antropologie die de mens als biologisch organisme, het gedrag van primaten en de menselijke evolutie bestudeert


antropogenese

glosses: ontstaan en ontwikkeling van de mensheid


antropologe

glosses: een wetenschapster die zich bezighoudt met het bestuderen van het menselijk gedrag


antropologie

glosses: de wetenschap van de mens en het menselijk gedrag


antropoloog

glosses: een wetenschapper die zich bezighoudt met het bestuderen van het menselijk gedrag


antropomorf

glosses: naar menselijke maatstaven gedacht of voorgesteld, mensvormig


antropomorfisme

glosses: voorstelling van God, of van andere wezens (robots etc.), in menselijke vormen, met menselijke opvattingen, hartstochten enz


antroponymie

glosses: de studie naar de oorsprong van de voor- en familienamen van mensen


antroposofie

glosses: door Rudolf Steiner (1861-1925) ontwikkelde levensbeschouwing (o.m. over een geestelijke wereld die toegankelijk zou zijn via innerlijke ontwikkeling)


antroposoof

glosses: een aanhanger van de leer van Rudolf Steiner


antwoord

glosses: de reactie op een vraag, van repliek voorzien (mondeling of schriftelijk)


antwoordcoupon

glosses: deel van een advertentie waarmee de lezer van de advertentie direct kan reageren richting adverteerder


antwoorddienst

glosses: organisatie de men kan opbellen als men vragen of problemen heeft


antwoordenvelop

glosses: envelop met een voorgedrukt adres van de ontvanger en waarop de verzender geen postzegel hoeft te plakken


antwoordkaart

glosses: briefkaart met een voorgedrukt adres van de ontvanger en waarop de verzender geen postzegel hoeft te plakken


antwoordnummer

glosses: een postbus waar de ontvanger de kosten voor het versturen van de zending betaalt


antwoordpakket

glosses: samengesteld antwoord op meerdere vragen en verzoeken


antwoordservice

glosses: dienst die vragen van klanten beantwoordt


antwoordzending

glosses: methode waarbij klanten zaken terug kunnen sturen naar de verzender zonder dat men daarvoor kosten hoeft te maken


anus

glosses: opening aan het eind van de endeldarm en aan het eind van het spijsverteringskanaal waardoor afvalstoffen het lichaam verlaten


aoristus

glosses: een werkwoordstijd die een perfectief aspect aanduidt


aortaklep

glosses: de hartklep tussen de linker kamer en de grote lichaamsslagader


apache

glosses: straatrover die in het begin van de 20ste eeuw actief was in de grote steden (vooral Parijs)


apart

glosses: op zichzelf, afzonderlijk van het andere, afgezonderd, gescheiden, afzonderlijk


apartheid

glosses: de in Zuid-Afrika door de blanke overheid in het verleden opgelegde scheiding tussen de verschillende rassen


apartheidsstaat

glosses: land waar verschillende etnische groepen verschillende wettelijke rechten hebben en zich niet mogen mengen


apartheidstijd

glosses: periode van 1948 tot 1990 toen er rassenscheidingswetten golden in Zuid-Afrika


apartje

glosses: overleg in beperkte kring waarbij anderen zijn uitgesloten


apathie

glosses: lusteloosheid, gebrek aan emotie, motivatie of enthousiasme


apatride

glosses: stateloosheid; het verschijnsel dat men van geen enkele natie een staatsburger is


apegapen

glosses: naar adem snakken, uitgeput zijn, bijna dood gaan


apelazarus

glosses: in verbindingen met schrikken, lachen, werken, zoeken enz. heel erg hard schrikken, lachen, werken, zoeken enz (zodat je figuurlijk doodgaat zoals lazarus dood is gegaan)


apenbroodboom

glosses: Adansonia digitata grote tropische boom uit Afrika en Australië


apenhuis

glosses: verblijf voor primaten in een dierentuin


apenjaren

glosses: puberale leeftijd waarop jongeren zich vaker misdragen en met name meer apenstreken uithalen


apenkooi

glosses: tikkertje in een gymzaal waarbij de deelnemers niet met de voeten op de grond mogen komen


apenkooien

glosses: apenkooi spelen (tikkertje in de gymnastiekzaal waarbij alle gymtoestellen opgesteld staan)


apenkuur

glosses: dwaze, grappige handeling uitgevoerd door een aap


apennoot

glosses: bepaald soort plant met ondergrondse peulvruchten, Arachis hypogaea uit de vlinderbloemenfamilie


apennootje

glosses: alleen verkleinwoord peul of zaad van de pindaplant Arachis hypogaea


apenrots

glosses: natuurlijke stuk gebergte waarop apen leven


apenspel

glosses: een kluchige, dwaze, onzinnige vertoning


apenstaartje

glosses: alleen verkleinwoord internetsymbool @, gebruikt om aan te geven dat een naam als (deel van) een adres bedoeld is


apenstreek

glosses: een schelmenstreek, uitgehaald door een speels schepsel, zoals een aap of een puberale jongere tijdens de zogenaamde apenjaren


apenverblijf

glosses: een speciaal ingerichte ruimte waar primaten worden gehuisvest in gevangenschap, zoals in dierentuinen of opvangcentra


aperitief

glosses: een eetlust opwekkende alcoholische drank die voor de maaltijd genuttigd wordt


apetrots

glosses: heel erg blij met wat men (bereikt) heeft


apezuur

glosses: heel erg in vaste verbinding met werken, schrikken, fietsen, trappen e.d.


apfelstrudel

glosses: Oostenrijkse gebaksoort van (blader)deeg, appel en rozijnen


apinti

glosses: enkelvellig slaginstrument dat door de Surinaamse marrons gebruikt werd om berichten door te seinen naar naburige dorpen en/of stammen


apocalyps

glosses: einde van de wereld, zoals beschreven in het Bijbelboek Openbaringen


apocalypticus

glosses: iemand die denkt dat het einde der tijden nabij is


apocalyptiek

glosses: de zonder wetenschappelijke onderbouwing bestaande overtuiging dat het einde van de wereld, de "apocalyps", aanstaande is


apocalyptisch

glosses: betrekking hebbend op of ontleend aan de Apocalyps


apocope

glosses: deletie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordeinde


apocrief

glosses: volgens een kerkgenootschap niet echt tot de Bijbel behorend


apograaf

glosses: handschrift dat vanaf het origineel van de eigenlijke auteur door een kopiist of secretaris is overgeschreven naar een voorbeeldtekst


apokoinou

glosses: zinsconstructie waarbij een of meer woorden tot twee zinnen of zinsdelen tegelijk horen


apolitiek

glosses: zonder enige politieke lading of interesse


apologeet

glosses: verdediger van de leer van het christendom in de 2e en 3e eeuw tegen de aanklachten vanwege het paganisme en het jodendom


apologetica

glosses: leer der verdediging (van het Christendom)


apologetiek

glosses: verdediging of bewijsvoering van een religie met behulp van argumenten; wetenschappelijke verdediging van het Christendom tegen niet-Christenen


apologie

glosses: een mondelinge of schriftelijke verdediging van een persoon, zaak of leer tegen onrechtvaardige aanvallen


apostasie

glosses: afstand nemen van het geloof waarvan men eerst aanhanger van was


apostel

glosses: elk van de voornaamste twaalf leerlingen van Jezus en eerste verkondigers van het christendom


apostelbrief

glosses: brief geschreven door een apostel aan een plaatselijke geloofsgemeenschap zoals deze zijn opgenomen in het Nieuwe Testament van de Bijbel


apostil

glosses: stempel of aanvullend document dat de geldigheid van de ondertekening van een document verzekert


apostolaat

glosses: het geheel van activiteiten die uitgaan van de Katholieke Kerk tot verbreiding van het evangelie in woord, sacrament en daad te midden van niet-christelijke volkeren


apostolicum

glosses: tweede deel van het Nieuwe Testament bestaande uit de Handelingen, Brieven en de Openbaring van Johannes


apostrof

glosses: leesteken lijkend op een komma maar hoger geplaatst


apotheek

glosses: plaats waar men geneesmiddelen en andere gezondheidsproducten kan kopen


apotheekhoudend

glosses: in de eigen praktijk een apotheek voor patiënten houdend


apotheekkast

glosses: klein afsluitbaar bergmeubel waarin je medicijnen kunt bewaren


apotheker

glosses: iemand die beroepsmatig geneesmiddelen bereidt en verkoopt


apothema

glosses: een meetkundige term die zowel op een cirkel als een regelmatige veelhoek kan worden toegepast


apotheose

glosses: slotstuk van een opvoering vertoond met veel pracht en praal


app

glosses: een afkorting van "application", een gebruiksklaar programma waarmee digitale apparatuur bepaalde functies kan vervullen


apparaat

glosses: een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft


apparaatskosten

glosses: geld dat men besteedt aan de organisatie en administratie en dus niet aan het doel waarvoor het geld bestemd was


apparatsjik

glosses: iemand die ten tijde van het Sovjet-tijdperk werkte bij de Communistische Partij of de Russische overheid


apparatuur

glosses: geheel aan toestellen en toebehoren dat men voor een bepaalde taak benodigt


apparenteren

glosses: aanpassen van iets om het in overeenstemming te brengen met nieuwe wet- en regelgeving


apparentering

glosses: Bij parlementsverkiezingen: een lijstverbinding tussen dezelfde partijen over verschillende stemdistricten. Hierdoor kunnen reststemmen, tijdens de verdeling van de restzetels, onderling worden overgedragen


appartement

glosses: een afzonderlijke woning in een groter gebouw


appassionato

glosses: hartstochtelijk (Italiaanse muziekterm met betrekking tot de manier waarop een stuk of passage uitgevoerd dient te worden)


appel

glosses: Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica).


appelbeignet

glosses: gebakken schijfje in deeg gedoopte appel


appelbloedluis

glosses: Eriosoma lanigerum een plantensap opzuigend insect uit de superfamilie van de bladluizen (Aphididae). De luis komt van nature voor in Noord-Amerika en is van daaruit verspreid naar onder andere Europa en Nieuw-Zeeland. Bij het stukwrijven van de luizen ontstaan bloedrode vlekken, vandaar de naam bloedluis


appelbol

glosses: een gebak dat uit een binnenkant van een met een appelboor uitgeholde appel en een buitenkant van bladerdeeg bestaat


appelboomgaard

glosses: aantal, geplante appelbomen die men laat groeien om appels te kunnen oogsten


appelboor

glosses: een keukenhulp waarmee het klokhuis van een (hele) appel kan worden verwijderd


appelfiguur

glosses: het lichaam hebbende met de vorm van een appel, waarbij men breder is rond de borst en de buik, maar men slanker is bij de benen en de schouders


appelflap

glosses: lekkernij gemaakt van bladerdeeg, driehoekig van vorm en gevuld met een mengsel van in blokjes gesneden appel en kaneel


appelflauwte

glosses: een licht gevoel van flauwte (die verholpen zou worden door het eten van een appel)


appelgrauw

glosses: kleur van een paard: grauw met appelronde plekken


appellante

glosses: vrouw of organisatie die in beroep is gegaan


appelplaats

glosses: een centrale open plek op een kazerneterrein of in een gevangenenkamp waar een appel (hier de verzameling van een groep militairen of gevangenen) gehouden wordt


appelpunt

glosses: puntvorming deel van een ronde appeltaart


appelrechter

glosses: rechter die een uitspraak doet in hoger beroep


appelsap

glosses: een vruchtensap die uit appels bereid is


appelschimmel

glosses: schimmel die appelvormige plekken veroorzaakt


appelsienenboom

glosses: Citrus sinensis boom waaraan sinaasappels groeien


appelsnijder

glosses: keukengerei dat een appel in één beweging ontpit en in gelijke partjes snijdt


appelsoort

glosses: een specifieke variëteit van de appel (Malus domestica), met unieke kenmerken zoals smaak (zoet, zuur), textuur (knapperig, zacht), kleur en toepassing (eetappel, keukenappel), met bekende voorbeelden als Elstar, Jonagold, Gala en Goudreinet, die allemaal afstammen van de wilde appel


appeltaart

glosses: gebak gevuld met stukjes vruchten van de appelboom


appelvink

glosses: Coccothraustes coccothraustes een zangvogel die is te herkennen aan zijn typische roep, zijn forse bouw, de witte vleugelvelden en de witte eindband op zijn staart


appelwijn

glosses: alcoholhoudende drank gemaakt van vergist appelsap


appen

glosses: tekstberichten versturen met een smartphone


appendage

glosses: elk van de kleine bijbehorende toestellen en onderdelen die dienen ter completering van een machine of een installatie


appendicitis

glosses: ontsteking van het wormvormig aanhangsel van de blindedarm


appgroep

glosses: groep gebruikers van WhatsApp die berichten maken die naar alle leden van de groep gestuurd worden


appje

glosses: alleen verkleinwoord door middel van app verstuurd bericht


applaudisseren

glosses: in de handen klappen om goedkeuring of bewondering te tonen


applaus

glosses: geklap in de handen als teken van goedkeuring of bewondering


applausmachine

glosses: machine die naar wens applaus laat horen


applausmeter

glosses: meetinstrument waarmee men de luidheid van instemmend geklap kan meten


applauswissel

glosses: een vervanging van een speler in een team zodat de vertrekkende speler extra positieve aandacht krijgt


applet

glosses: een klein programma dat op een client draait in de context van een groter programma


applicator

glosses: hulpmiddel voor aanwending of aanbrengen van een substantie


applique

glosses: versiering van een oppervlakte in de vorm van een daarop aangebracht motief gemaakt uit ander materiaal


appliqueren

glosses: een kledingstuk of stof versieren met zaken die men op het kledingstuk naait


appliqué

glosses: versiering van een oppervlakte door daarop een motief gemaakt van ander materiaal aan te brengen


apporteren

raw_tags: een weggeworpen voorwerp of aangeschoten wild


appositie

glosses: bijvoeglijke bepaling bij een zelfstandig naamwoord die fungeert als verklarende bijvoeging, en daaraan onmiddellijk is gekoppeld. Bijv.: Valentijn, de zoon van Dorothea, is schoolmeester in het basisonderwijs


approximatief

glosses: bij raming (benadering) bepaald of opgegeven, benaderd


apraxie

glosses: het onvermogen om complexe handelingen uit te voeren, die niet terug te voeren zijn op een parese, sensibiliteitsstoornissen, ataxie of bewustzijnsstoornissen


aprilgrap

glosses: grappen die men op 1 april maakt en mag maken


aprilnummer

glosses: uitgave van een tijdschrift of ander periodiek in de 4de maand van het jaar


aprils

glosses: zoals kenmerkend voor de vierde maand van het jaar (april) of in die maand


aprilweer

glosses: het voorjaarsweer zoals dat normaal is voor april


aprilzaad

glosses: iets dat niet bestaat en waarvan iedereen kan weten dat het niet bestaat


apsis

glosses: halfronde uitbouw die het koor van een kerk afsluit


aquacultuur

glosses: het kweken van vis en andere waterdieren in een kunstmatige omgeving


aquaduct

glosses: brug waarmee een kanaal over een uitholling in het terrein wordt geleid


aquajoggen

glosses: fitnessen in het water van een ondiep zwembad


aquamarijn

glosses: een mineraal met een bleekgroene, geelgroene, bleekblauwe of blauwgroene kleur.


aquaplaning

glosses: het glijden van wielen over een dun laagje water op het wegdek


aquarium

glosses: glazen bak met water waarin onderwaterflora en -fauna gehouden wordt met de bedoeling vissen, lagere dieren en/of planten te verzorgen, te tonen en/of te kweken.


aquariumwater

glosses: water dat in een aquarium zit en geschikt is om vissen in te houden


aquatint

glosses: etstechniek die het weergeven van gradaties in intensiteit mogelijk maakt en waarvan de daarmee gemaakte ets op waterverf lijkt


aquavit

glosses: een sterkedrank, op basis van karwij, uit Scandinavië