zadelpunt

glosses: een punt op een gekromd vlak dat in de ene richting een maximum en in de andere een minimum is


zadelriem

pos: noun

pos_title: Zelfstandig naamwoord

glosses: een riem waarmee een zadel bevestigd kan worden


zadelrob

glosses: bepaald soort zoogdier, Pagophilus groenlandicus, een voornamelijk in de Noordelijke IJszee, rond de Noordpool levende zeehond


zadeltas

glosses: een tas die aan het zadel van een paard aangehangen wordt


zadelvast

pos: adj

pos_title: Bijvoeglijk naamwoord

glosses: niet snel uit het zadel geworpen, niet snel van zijn stuk gebracht


zadenbank

glosses: bewaarplaats voor zaden van veel verschillende planten om een grote verscheidenheid aan erfelijke eigenschappen in de toekomst voor onderzoekers en kwekers beschikbaar te houden


zagen

pos: verb

pos_title: Werkwoord

glosses: in stukken delen door middel van een zaag


zager

glosses: verzamelnaam voor een aantal soorten borstelwormen (Nereis virens, Eunereis longissima), die geliefd zijn als aas bij zeevissers


zagerij

glosses: een bedrijf dat materialen, meestal bomen, verzaagt tot bijvoorbeeld planken


zagevent

glosses: iemand die veel klaagt, zeurt of flauwe grappen maakt


zak

glosses: slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen


zakband

glosses: touw of koord waarmee een zak bijeengehaald wordt


zakbijbel

glosses: een klein formaat bijbel om bij zich te dragen


zakboekje

glosses: voldoende klein boekje om op zak te dragen


zakbreuk

glosses: een vorm van liesbreuk waarbij de inhoud van de buikholte afdaalt tot in het scrotum


zakcent

glosses: geld om op zak te hebben voor kleine uitgaven


zakcomputer

glosses: een klein formaat computer die met een hand vast te houden is


zakduit

glosses: een vrij kleine hoeveelheid geld, bedoeld op zak te hebben voor kleine uitgaven


zakeditie

glosses: een gedrukte uitgave van een boek in klein formaat, bedoeld om gemakkelijk op zak meegedragen te worden


zakelijk

glosses: zoals dat onder zakenlieden gebruikelijk is


zakelijkheid

glosses: het zich gedragen zoals dat onder zakenlieden gebruikelijk is, gericht op de zaak ter hand en niet op persoonlijke interactie


zakenauto

glosses: een auto die door het bedrijf ter beschikking wordt gesteld aan de werknemer


zakenbank

glosses: een bankbedrijf dat zich toelegt op het verlenen van diensten aan het bedrijfsleven


zakenbankier

glosses: een bankier die zich richt op financiële diensten aan het bedrijfsleven


zakenbelang

glosses: al datgene waarvan men verwacht financieel gewin te zullen hebben


zakenblad

glosses: een tijdschrift dat zich richt op de zakenwereld


zakenbrief

glosses: een schriftelijke communicatie met zakelijke inhoud


zakencentrum

glosses: een deel van het centrum van een stad waar een hoge concentratie aan bedrijven en kantoren gevestigd is


zakencijfer

glosses: de totale hoeveelheid geld die bij koop en verkoop van een bedrijf betrokken is


zakendiner

glosses: een bezoek aan een goed restaurant met zakelijke bedoelingen


zakendistrict

glosses: gebied in een stad waar een hoge concentratie van bedrijven en commercie is gevestigd


zakengeheim

glosses: zakelijke aangelegenheid die geheim moet blijven


zakenhotel

glosses: een hotel dat zich vooral richt op een publiek van zakenlieden


zakenimperium

glosses: een aanzienlijk netwerk van zakelijke belangen


zakeninstinct

glosses: een goede neus voor wat zakelijk verstandig is en wat niet


zakenjet

glosses: een straalvliegtuig in eigendom van een bedrijf


zakenkabinet

glosses: een kabinet van bewindslieden wier doel is eerder de lopende zaken te behartigen dan om een bepaald politiek programma uit te voeren


zakenkantoor

glosses: een gebouw dat bedoeld is om een organisatie te huisvesten, die diensten verleent in verzekeringen of bankzaken


zakenklimaat

glosses: het geheel van omstandigheden waaronder ondernemers hun zaken moeten doen


zakenkrant

glosses: een dagblad dat zich vooral richt op nieuws uit de zakenwereld


zakenleven

glosses: de groep mensen die zich met zakendoen bezighoudt en hun activiteiten


zakenluchthaven

glosses: een luchthaven die zich toelegt op de zakenreiziger


zakenlunch

glosses: een gezamelijk bezoek aan een restaurant om er zaken te bespreken


zakenmagazine

glosses: een tijdschrift dat zich op ondernemers en zakenmensen richt


zakenman

glosses: iemand die met zakendoen zijn brood verdient


zakenmarkt

glosses: de potentiële kopers onder de bedrijven, zakelijke markt, BtoB, B2B


zakenmens

glosses: iemand die goed thuis is in het zakenleven


zakenmilieu

glosses: die kringen van een gemeenschap die betrokken zijn bij het zakendoen


zakenpand

glosses: pand waarin één of meer zaken gevestigd zijn


zakenpartner

glosses: iemand met wie men gezamenlijk zaken onderneemt


zakenrecht

glosses: civielrechtelijk rechtsgebied met betrekking tot de rechtsverhouding van personen tot een bepaalde goed


zakenregister

glosses: een opgave die het terugvinden van belangrijke zaken in een document mogelijk maakt


zakenreis

glosses: een reis die bedoeld is om het zakendoen te bevorderen


zakenreiziger

glosses: iemand die voor zijn werkgever regelmatig reist


zakenrelatie

glosses: iemand die men kent omdat men er zaken mee gedaan heeft


zakenverkeer

glosses: verkeer dat een zakelijke reden heeft om te reizen


zakenvliegtuig

glosses: een vliegtuig dat in eigen bezit van een commerciële organisatie is


zakenvriend

glosses: iemand waarmee men zaken doet en met wie men vriendschappelijke betrekkingen heeft ontwikkeld


zakenvrouw

glosses: een vrouwspersoon die zich richt op commerciële activiteiten


zakenwijk

glosses: een deel van een stad waarin veel van het zakenleven zich concentreert


zakenzender

glosses: een radio- of televisiestation dat zich toelegt op nieuws en actualiteit aangaande het zakenleven


zaketui

glosses: klein etui dat men in een zak kan dragen om iets in te bewaren


zakflacon

glosses: een wat afgeplat, gewoonlijk metalen flesje bedoeld om een drank op het lijf dragen te kunnen


zakformaat

glosses: dusdanige afmetingen dat het gemakkelijk op zak gedragen kan worden


zakgeld

glosses: een hoeveelheid geld die een jongere per week of maand van zijn of haar ouders ontvangt om vrij te besteden


zakjapanner

glosses: een digitale rekenmachine die men op zak kan dragen


zakkam

glosses: een klein formaat haarkam dat men gemakkelijk op zak kan hebben


zakkendrager

glosses: iemand die, met name in een haven, zakken meel, graan, turf droeg


zakkengoed

glosses: cement, zand, gips en ander los materiaal dat in grote zakken verkocht wordt


zakkenlinnen

glosses: grof linnen dat voor zakken en balen gebruikt wordt


zakkenrollen

glosses: iemand bestelen door ongemerkt iets uit zijn zak of tas te halen


zakkenroller

glosses: iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon


zakkenrollerij

glosses: ongemerkt mensen zaken die zij bij zich dragen ontstelen


zakkenvuller

glosses: iemand die zich op oneigenlijke wijze verrijkt


zakkenvullerij

glosses: het zich op oneigenlijke wijze verrijken


zakkenwasser

glosses: iemand die (juten) zakken schoonwast en weer voor gebruik gereed maakt


zakker

glosses: iemand die bepaalde handelswaar in zakken te doen


zakking

glosses: de mate waarmee iets afdaalt tot een verlaagd niveau


zaklamp

glosses: kleine, draagbare lamp die op batterijen werkt


zaklantaarn

glosses: een draagbare bron van licht, gewoonlijk van energie voorzien middels batterijen


zaklopen

glosses: een spel waarbij men zich tracht voor te bewegen met de benen in een baalzak


zakmes

glosses: een klein invouwbaar mes, vaak met extra gereedschappen


zakmuis

glosses: een muisachtig lid van de Amerikaanse familie Heteromyidae met wangzakken


zakpijp

glosses: een rietinstrument aangeblazen via een zak


zakpijpen

glosses: een klasse Ascidiacea van in zee levende chordadieren. Vanwege hun vorm zijn ze genoemd naar een oude naam voor de doedelzak. Er bestaan zakpijpen die kolonies vormen


zakrekenmachine

glosses: een draagbaar toestel voor het uitvoeren van berekeningen


zakschaakspel

glosses: een schaakspel in zakformaat waarop men de stukken op het bord kan vastzetten


zakschaartje

glosses: een klein formaat schaar die op zak gedragen kan worden


zaksel

glosses: datgene wat bezinkt uit een staande suspensie


zakspiegel

glosses: een klein formaat spiegel dat men met zich meedragen kan


zakspin

glosses: spin behorende tot de familie struikzakspinnen (Clubionidae) of bodemzakspinnen (Liocranidae)


zakspinnen

glosses: een superfamilie Clubionoidea van spinnen


zaktelefoon

glosses: een op zak draagbaar toestel voor draadloze communicatie


zakuitgave

glosses: een versie van een boek in klein formaat zodat het gemakkelijk meegedragen kan worden


zakuurwerk

glosses: een tijdaangevend instrument dat op zak gedragen kan worden


zakwater

glosses: water dat in muren of andere delen van een gebouw naar beneden zakt


zalencircuit

glosses: de wereld van de zaalverhuur en de zalencentra


zalencomplex

glosses: een geheel van gebouwen waar zalen tehuur aangeboden worden


zalf

glosses: smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek


zalfachtig

glosses: lijkend op zalf of met de eigenschappen van zalf


zalfolie

glosses: een olie die gebruikt wordt voor het zalven van een wereldlijk of geestelijk heerser


zalig

glosses: gerechtvaardigd tegenover God, doordat men van zonde bevrijd is


zalige

glosses: iemand die bevrijd is van zijn zonden tegenover God


zaliger

glosses: genitief achtergeplaatst: wijlen, overleden


zaligheid

glosses: een toestand waarin men gerechtvaardigd is tegenover God


zaligmaking

glosses: het rechtvaardigen van een persoon ten overstaan van de schepper


zaligspreking

glosses: een van de uitspraken van Jezus zoals weergegeven in Mattheüs 5


zaligverklaring

glosses: een gebruik in het rooms-katholicisme waarbij de paus verklaart dat iemand zalig is


zaling

glosses: een dwarshout (mogelijk van metaal of kunststof) in de mast dat dient om het staand want te spreiden


zalm

glosses: benaming voor een aantal vissoorten uit de familie Salmonidae (zalmen)


zalmen

glosses: familie Salmonidae, waartoe onder andere de zalm behoort


zalmfilet

glosses: een stuk zalm dat door zorgvuldig snijden ontdaan is van alle minderwaardige bestanddelen


zalmforel

glosses: consumptievis, meestal regenboogforel (Oncorhynchus mykiss), met zalmkleurig vlees


zalmkweker

glosses: iemand die zalm grootbrengt voor de consumptie


zalmkwekerij

glosses: een bedrijf dat zich op het kweken van zalm voor de consumptie


zalmmousse

glosses: een gerecht vervaardigd van zalm, geklopte room en gelatine


zalmrokerij

glosses: een bedrijf dat zalm preserveert door het te roken


zalmroze

glosses: licht oranjeroze kleur zoals die van zalm


zalmsnip

glosses: benaming voor de op 1 januari 1998 door het Nederlandse Kabinet-Kok II ingevoerde lastenverlichting van 100 gulden (omgerekend € 45,38) per huishouden per jaar


zalving

glosses: het aanbrengen van olie, zalf of andere stoffen op personen of voorwerpen, meestal als onderdeel van een religieuze ceremonie of kroning


zand

glosses: losse massa die bestaat uit miljoenen stukjes steen, schelpen [1], kwarts en glimmer [1]


zandaal

glosses: bepaald soort vis, Hypoptychus dybowskii, uit de familie zandalen (Hypoptychidae) van de orde stekelbaarsachtigen (Gasterosteiformes)


zandaardappel

glosses: een aardappel die op zandgrond verbouwd wordt


zandafgraving

glosses: plaats waar door afgraving zand gewonnen wordt


zandalen

glosses: een familie Hypoptychidae die behoort tot de orde der stekelbaarsachtigen (Gasterosteiformes). De familie telt maar één soort in één geslacht


zandauto

glosses: een vrachtwagen bedoeld voor het vervoer van ladingen zand


zandbad

glosses: het zich wentelen in zand door vogels, paarden enz. om zich te ontdoen van parasieten


zandbank

glosses: een ophoping van zand op de bodem van een zee of meer


zandbed

glosses: een laag aangestampt zand die als ondergrond voor iets dient, gewoonlijk een bouwwerk


zandblad

glosses: het onderste en kostbaarste blad van de tabaksplant


zandbodem

glosses: een plaats waar de grondsoort voornamelijk uit zand bestaat


zanddepot

glosses: een plaats waar (opgebaggerd) zand tijdelijk opgeslagen wordt


zandduin

glosses: een door de wind gevormde ophoping van zandkorrels


zander

glosses: benaming voor de zoetwatervis Sander lucioperca, een roofvis die ook in de Benelux voorkomt


zanderig

glosses: aan zand herinnerend, weinig samenhangend, met een korrelige structuur


zandfilter

glosses: filtreerinstallatie voor water die met zand werkt


zandgebak

glosses: een baksel gemaakt van zand- of boterdeeg (meel, boter, suiker en room) dat er een korrelige structuur aan geeft


zandgebied

glosses: een streek waar de bodem uit zand bestaat


zandgeel

glosses: in een tint geel met RAL-nummer 1002 ( ).


zandgeel

glosses: tint geel met RAL-nummer 1002 ( ); een geelachtige kleur als die van zand.


zandglas

glosses: een glazen vat met een wespentaille gebruikt om tijd mee te meten


zandgoed

glosses: de onderste bladeren van de tabaksplant die een inferieur soort tabak opleveren


zandgraverij

glosses: een bedrijf dat zand afgraaft of de plaats waar dat gebeurt


zandgroeve

glosses: een plaats waar door uitgraving zand gewonnen wordt


zandgrond

glosses: grondsoort: bodem voornamelijk bestaande uit zand


zandhaas

glosses: een spotnaam voor een soldaat in het landleger (iemand die als een haas in het zand rondspringt)


zandhagedis

glosses: Lacerta agilis een hagedis uit de familie echte hagedissen (Lacertidae)


zandhaver

glosses: bepaalde vaste plant die van nature in Noord-Europa en aan de West-Europese kusten voorkomt, Leymus arenarius met 2n = 56 chromosomen, behorende tot de grassenfamilie


zandhoos

glosses: een doorgaans verticale wervelwind die zand en ander materiaal de lucht in meeneemt


zandkever

glosses: benaming voor insecten behorend tot de onderfamilie Cicindelinae


zandkleurig

glosses: een gelige kleur zoals die van zand bezittend


zandkop

glosses: een verhoging in het landschap ontstaan door opgestoven zand


zandlaag

glosses: een horizontaal uitgespreide hoeveelheid zand


zandlandschap

glosses: Landschap dat gekenmerkt wordt door aan de oppervlakte liggende zandgronden


zandlichaam

glosses: een uit zand bestaand volume dat als basis dient voor een weg, dam of ander bouwwerk


zandloper

glosses: toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen


zandlopermodel

glosses: een modetrend in het begin van de 19e eeuw waarbij de taille van de vrouw bijzonder nauw moest zijn


zandlopers

glosses: een geslacht Psammodromus van hagedissen uit de familie echte hagedissen (Lacertidae)


zandman

glosses: een wezen dat zand in de ogen van kinderen zou strooien


zandoogje

glosses: benaming voor een aantal vlindersoorten uit de onderfamilie Satyrinae


zandopspuiting

glosses: een stuk land dat opgehoogd wordt door er een stroom in water gesuspendeerd zand op te spuiten


zandpad

glosses: een onverhard pad waarbij het wegdek uit zand bestaat


zandplaat

glosses: een ondiepe plek van zand op de bodem van een water


zandraap

glosses: een oude, nog weinig gegeten knolgewas met een bitterzoete smaak


zandraket

glosses: Arabidopsis thaliana een kleine eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie. De soort komt algemeen voor in Europa, Azië en Afrika. De zandraket is een robuuste plant die niet veel eisen stelt aan zijn omgeving. Hij groeit vaak aan de randen van wegen, tussen trottoirtegels en op landbouwgronden, waardoor het veelal als onkruid wordt gezien


zandrits

glosses: zandrug die evenwijdig loopt aan de kustlijn


zandrug

glosses: een strook wat hoger gelgen zandgrond in een moerasgebied


zandruiter

glosses: een ruiter die van zijn paard valt en op de grond belandt


zandschilderen

glosses: een kunstvorm waarbij men beelden vormt door zand van verschillende kleuren te strooien


zandschip

glosses: een binnenvaartschip dat zand kan vervoeren


zandschuit

glosses: een vaartuig bedoeld voor het vervoer van zand


zandsculptuur

glosses: een beeldhouwwerk gemaakt van zand en water


zandspiering

glosses: benaming voor langgerekte vissen uit de familie Ammodytidae die vooral bij riviermondingen voorkomen


zandsteen

glosses: een sedimentair- of afzettingsgesteente dat voornamelijk bestaat uit zandkorrels


zandsteengroeve

glosses: een locatie waar zandsteen gewonnen wordt


zandstorm

glosses: een harde, droge wind die boven een woestijngebied een grote hoeveelheid zand en stof doet opwaaien


zandstralen

glosses: schoonmaken met behulp van een straal tot hoge snelheid versnelde zandkorrels, nu -om gezondheidsredenen- vervangen door grit


zandstraler

glosses: een toestel dat een met behulp van een compressor grit tegen voorwerpen aanspuit


zandstrand

glosses: een vlakke kuststrook die vrijwel geheel uit zand bestaat


zandstrooier

glosses: een vaatje gevuld met zand dat gebruikt werd om overtollige inkt op een beschreven blad op te deppen


zandstrook

glosses: de meestal verbrede eerste gangplank naast de kiel


zandsuppletie

glosses:
aanvulling van zand op plaatsen waar dit gewenst is
Dit is een manier om de kust te beschermen op plaatsen waar duinzand door kustafslag is verdwenen.


zandtaart

glosses: een taart op basis van een zoet gebak met een korrelige structuur


zandtaartje

glosses: alleen verkleinwoord met een zandvormpje nagemaakt gebakje uit zand


zandverstuiving

glosses: een open plek in de heide of de duinen waar geen enkele begroeiing optreedt en waar het zand door wind en regen verstoven wordt.


zandvlakte

glosses: een vlak, onbegroeid gebied waarvan de bodem uit zand bestaat


zandvliegen

glosses: Phlebotominae een onderfamilie van bloedetende vliegen. Zandvliegen uit de geslachten Lutzomyia en Phlebotomus zijn de verspreiders van parasieten uit het geslacht Leishmania de verwekker van de infectieziekte leishmaniasis (berglepra)


zandvlo

glosses: Tunga penetrans een parasitaire vlooiensoort op op tropische zandgronden voorkomt en zich in de huid van de mens boort


zandvorm

glosses: een gietvorm of mal uit zand vervaardigd voor het gieten van metalen voorwerpen


zandweg

glosses: een onverharde weg die vooral uit zand bestaat


zandwinning

glosses: een vorm van mijnbouw die bedoelt zand te verkrijgen


zandwinput

glosses: een gegraven diepte in de bodem waaruit zand gewonnen wordt.


zandwoestijn

glosses: een woestijn die grotendeels uit zand bestaat.


zandzee

glosses: een (woestijn)gebied dat geheel uit zand bestaat


zandzuiger

glosses: een schip uitgerust om zand van de bodem op te zuigen


zangavond

glosses: een avond waar men zelf zingt, of waar men luistert naar een zanger


zangbalk

glosses: een balk in de lengterichting bevestigd onder het bovenblad van de klankkast van een snaarinstrument


zangberg

glosses: de mythologische berg Helikon waar de Muzen vertoefden, overdrachtelijk voor de wereld van de kunsten


zangbodem

glosses: de bodem van bijvoorbeeld een vleugel die resoneert en de klank versterkt


zangboek

glosses: een boek met een verzameling vokale muziek, gewoonlijk voor een koor of gemeente.


zangdocent

glosses: persoon die onderwijs in de zangkunst geeft


zangdocente

glosses: vrouw die onderwijs in de zangkunst geeft


zangerig

glosses: alsof er gezongen wordt (in plaats van gesproken)


zangerscast

glosses: het geheel van zangers dat bijdraagt tot een productie


zangersfeest

glosses: een manifestatie waaraan een groot aantal zangkoren meedoen


zangfeest

glosses: een groot evenement of festival waarbij veel mensen samenkomen om samen te zingen, zoals het Estisch Zangfeest of het Vlaams Nationaal Zangfeest.


zanggezelschap

glosses: een groep personen die zich toelegt op de zangkunst


zanggodin

glosses: een godin die de zangkunst beheerst, met name een van de negen muzen van de Griekse mythologie


zanggroep

glosses: een groep zangers of zangeressen die gewoonlijk, in de populaire of volksmuziek, op muzikale arrangementen zingen


zangkoor

glosses: een groep vocalisten die tezamen een stuk muziek zingen, al of niet met instrumentale begeleiding


zanglerares

glosses: een vrouwelijk persoon die zangles geeft.


zanglijn

glosses: de vocale stem in een anderszins instrumentaal stuk


zanglijster

glosses: Turdus philomelos, een lijstersoort die algemeen is in Nederland en Vlaanderen


zangpartij

glosses: een deel in een muziekstuk dat betrekking heeft op één zangstem.


zangspel

glosses: een verhaal dat verteld wordt door een verteller, waarbij de scènes door zangers worden gezongen.


zanguitvoering

glosses: een optreden waarin hoofdzakelijk gezongen wordt.


zangvereniging

glosses: een vereniging opgericht om samen te zingen.


zangvogel

glosses: vogel behorende tot de talrijke orde Passeriformes


zangvogels

glosses: een grote orde Passeriformes van de moderne vogels (Aves). Ze vormen de soortenrijkste groep vogels, met zo'n 60% van alle soorten. De zangvogels zijn waarschijnlijk de jongste orde van de vogels en stammen uit het oligoceen of misschien het eoceen


zangzaad

glosses: een mengsel zaden, bedoeld als voer om kanaries in conditie te houden waarin zij zingen


zaniker

glosses: iemand die hinderlijk ergens over blijft klagen.


zapcultuur

glosses: een cultuur waar het gebruikelijk is steeds weer te wisselen van item waar de aandacht op wordt gelegd.


zaponlak

glosses: een dunvloeibare transparante lak, meest op basis van nitrocellulose, opgelost in een ester of alcohol


zappen

glosses: met de afstandsbediening alsmaar naar andere tv-kanalen schakelen


zapper

glosses: een persoon die aan het zappen is, meestal betrekking hebbend op het televisiekijken.


zarzuela

glosses: een Spaans muziekgenre dat vergeleken kan worden met opera of operette


zat

glosses: verzadigd, vol, met name van alcoholische drank


zaterdag

glosses: een dag van de week die na vrijdag en voor zondag komt


zaterdagamateur

glosses: een voetballer die speelt in de op zaterdag gespeelde amateurcompetitie


zaterdageditie

glosses: een speciale aflevering van een dagblad of programma voor de zaterdag


zaterdagmarkt

glosses: een markt die op zaterdag wordt gehouden.


zaterdagmiddag

glosses: de uren van een zaterdag tussen het middaguur en de avond


zaterdagmorgen

glosses: de uren van een zaterdag tussen de nachtelijke uren en de middag, de morgen van zaterdag


zaterdagochtend

glosses: de uren van een zaterdag tussen de nachtelijke uren en de middag, de ochtend van zaterdag


zaterdagsavonds

pos: adv

pos_title: Bijwoord

glosses: geregeld op de avonden van de zaterdagen


zaterdagvoetbal

glosses: het voetbal dat op zaterdag wordt gespeeld.


zatladder

glosses: iemand die regelmatig te veel alcohol drinkt


zavelboom

glosses: soort struik, Juniperus sabina, een verwant van de jeneverbes die in Europa op wat grotere hoogte voorkomt


zavelgrond

glosses: grondsoort die merendeels uit zand bestaat met tussen 8 en 25% kleideeltjes


ze

pos: pron

pos_title: Persoonlijk voornaamwoord

glosses: clitische vorm van zij; derde persoon vrouwelijk enkelvoud, onderwerp


zeboe

glosses: Bos primigenius indicus een zoogdier uit de familie van de holhoornigen (Bovidae) dat voornamelijk in gebieden met een tropisch en subtropisch klimaat in Zuid-Azië en Afrika wordt gehouden. Het dier wordt gekarakteriseerd door de grote bult achter de nek


zebra

glosses: Equus (Hippotigris) snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart


zebracode

glosses: een code van met een laser afleesbare, dunne en dikke, verticale strepen ter identificatie aangebracht op een voorwerp


zebrahout

glosses: een van een aantal tropische houtsoorten van o.a. Microberlinia


zebrapad

glosses: een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats


zebrastreep

glosses: een zwart en wit streeppatroon zoals dat van een zebra


zebravink

glosses: Taeniopygia castanotis een kleine vogel uit de familie Estrildidae die veel in kooien gehouden wordt


zede

glosses: een van de verzameling gebruiken en normen die een bepaalde groep mensen als juist en wenselijk aanvaardt, vaak op seksueel gebied


zedelijk

glosses: zoals het volgens normen en waarden behoort


zedelijkheid

glosses: gedrag volgens geldende normen en waarden


zedeloos

glosses: zonder normen en waarden met name wat betreft de seksualiteit


zedeloosheid

glosses: zonder normen en waarden zijn, met name wat betreft de seksualiteit


zedenbederf

glosses: al of niet vermeende achteruitgang in de heersende normen en waarden


zedenbedervend

glosses: verval van normen en waarden teweegbrengend


zedenbederver

glosses: iemand die verval van normen en waarden veroorzaakt, met name op seksueel gebied


zedendelict

glosses: een vergrijp tegen de zedenwetgeving zoals verkrachting, aanranding, kinderpornografie en openbare schennis


zedendelinquent

glosses: iemand die de wetten op het gebied van de zedelijkheid geschonden heeft


zedenkomedie

glosses: een blijspel waarin de deftige goede manieren van de elite op koddige wijze ontmaskerd worden


zedenkunde

glosses: de studie van welk gedrag aanvaardbaar of niet aanvaardbaar geacht wordt


zedenkundige

glosses: iemand die zich met zedenkunde bezighoudt


zedenkwetsend

glosses: aanstoot gevend tegen het gevoel van zedelijkheid


zedenleer

glosses: samenhangend geheel van opvattingen bij een persoon of groep over hoe mensen zich horen te gedragen


zedenles

glosses: betoog of preek die het publiek tot meer behoorlijke opvattingen of gedrag moet brengen


zedenmeester

glosses: iemand die regelmatig/voortdurend zegt wat wel en niet zou mogen op zedelijk gebied.


zedenmeesterij

glosses: het regelmatig/voortdurend zeggen wat wel en niet zou mogen op zedelijk gebied.


zedenmisdrijf

glosses: een misdrijf of een overtreding tegen de zeden, met name op seksueel gebied


zedenpolitie

glosses: de politie die als taak heeft zedenmisdrijven op te sporen


zedenpreek

glosses: een vermanende toespraak -al dan niet van de kansel- over welk gedrag ten aanzien van met name de seksualiteit onaanvaardbaar is


zedenroman

glosses: een boek dat een schildering van de leefgewoonten van een tijd of land als onderwerp heeft


zedenschandaal

glosses: beroering omtrent inbreuk tegen de goede zeden, gewoonlijk door een aanzienlijk persoon


zedenspreuk

glosses: spreuk die een vermaning bevat en wijst op de gewenstheid van goede zeden.


zedenverdachte

glosses: iemand die verdacht wordt van het hebben gepleegd van een zedenmisdrijf


zedenwet

glosses: een wet met betrekking tot de zeden in een land, zoals op seksueel gebied.


zedenzaak

glosses: een rechtszaak die draait om de zedenwetgeving


zee

glosses: een uitgestrekt oppervlak zoutwater dat het grootste deel van de aarde bedekt


zeeaal

glosses: zeevis (Conger conger), kan 3 m lang en 65 kg zwaar worden


zeeanemonen

glosses: een orde Actiniaria genoemd naar de bloem anemoon. Zij vormen een orde uit de onderklasse van de Hexacorallia van de klasse der bloemdieren (Anthozoa)


zeeanemoon

glosses: benaming voor dieren uit de orde Actiniaria, in zoutwater levende bloemdieren


zeearend

glosses: bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla, de grootste Europese arend


zeearenden

glosses: Haliaeetus een geslacht van vogels uit de familie van de havikachtigen (Accipitridae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1809 door Marie Jules César Savigny


zeeassurantie

glosses: het tegen betaling van een premie afdekken van de risico's van de zeevaart


zeeaster

glosses: Limonium vulgare syn. Aster tripolium, plant die op de kwelders voorkomt en waarvan de bladeren als groente gegeten worden


zeebaak

glosses: een merkteken aangebracht om de navigatie ter zee te vergemakkelijken


zeebaars

glosses: baarsachtige zeevis, Dicentrarchus labrax, die tot 1 m lang kan worden


zeebaarzen

glosses: een familie Callanthiidae van straalvinnige vissen uit de orde van baarsachtigen (Perciformes)


zeebaken

glosses: een markering aangebracht ter beveiliging van de scheepvaart


zeebeer

glosses: roofdier uit een onderfamilie Arctocephalinae van zeezoogdieren uit de familie der oorrobben dat voornamelijk van vis en inktvis leeft. Zeeberen zijn meer verwant aan de zeeleeuwen dan aan zeehonden


zeebenen

glosses: het vermogen om ondanks het rollen en het stampen van een schip op zee vast te staan en zeker te bewegen


zeeberen

glosses: Arctocephalinae zeezoogdieren uit de familie der oorrobben. Het zijn roofdieren die voornamelijk van vis en inktvis leven. Zeeberen zijn meer verwant aan de zeeleeuwen dan aan zeehonden


zeebeving

glosses: aardbeving waarvan het epicentrum op de bodem van de zee ligt


zeebioloog

glosses: iemand die zich toelegt op de studie van het leven in zee


zeeblauw

glosses: met groenblauwe tint zoals die van uitgestrekte oppervlakten van zoutwater


zeeblauw

glosses: groenblauwe tint zoals die van uitgestrekte oppervlakten van zoutwater


zeeboezem

glosses: een stuk zeewater zich in zekere mate landinwaarts uitstrekt


zeeboot

glosses: een zeewaardig vaartuig, met name een beurtschip dat op zee kon varen


zeeboring

glosses: een boring, gewoonlijk naar olie of gas, op de open zee


zeebrasem

glosses: benaming voor baarsachtige vissen uit de familie Sparidae


zeebreker

glosses: stenen strekdam dienend om de kracht van de golven te breken


zeebrief

glosses: het nationaliteitsbewijs van een zeeschip


zeebries

glosses: een volledig gesloten circulatiecel met onderin een wind van zee naar land en op enige hoogte omgekeerd


zeecontainer

glosses: een container gebruikt of bedoeld voor het vervoer van goederen over zee


zeedag

glosses: al dan niet aaneengesloten tijdvak van in totaal 24 uur, waarin een vissersvaartuig niet in een Nederlandse haven ligt


zeedelta

glosses: een gebied waar een grote rivier in zee uitmondt door zich te vertakken in armen


zeediepte

glosses: de afstand van een punt op de zeebodem tot het oppervlak


zeedier

glosses: een dier dat zijn leven geheel of voor het merendeel in zee doorbrengt


zeedijk

glosses: opgeworpen bescherming tegen de zee, langs de kust of langs de monding van een rivier


zeedistel

glosses: benaming voor verschillende soorten planten


zeeduivel

glosses: bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae, die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet


zeeduivels

glosses: een familie Lophiidae van vissen uit de orde van de vinarmigen (Lophiiformes). Ze worden aangetroffen in de Noordelijke IJszee, de Indische Oceaan, Atlantische Oceaan en Grote Oceaan, waar ze op zanderige en modderige bodems leven, op dieptes tot 1000 meter


zeeduizendpoot

glosses: Alitta virens een borstelworm uit de familie Nereididae. De wetenschappelijke naam werd, als Nereis virens, samen met een beschrijving in 1835 voor het eerst geldig gepubliceerd door Michael Sars


zeeduizendpoten

glosses: een familie Nereididae van borstelwormen (Polychaeta) uit de orde van de Phyllodocida


zeef

glosses: een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen


zeefbeen

glosses: een van de beenderen van de schedel dat van zeer veel openingen voorzien is


zeefdoek

glosses: en een vrij los weefsel dat water goed doorlaat en gebruikt kan worden als zeef


zeefdruk

glosses: een bepaalde techniek voor het vervaardigen van afbeeldingen waarbij inkt door een zeef geperst wordt


zeefdrukken

glosses: in zeefdruk (d.w.z. met behulp van een op zijde of gaas aangebrachte sjabloon) drukken op papier, metaal, weefsel, steen etc.


zeefdrukker

glosses: iemand die de techniek van het zeefdrukken beoefent


zeeforel

glosses: vorm van de forel, Salmo trutta (var. trutta), die vanuit de zee de rivieren optrekt om te paaien


zeefzand

glosses: zand afkomstig uit bouw- en sloopafval, dat wordt hergebruikt


zeegat

glosses: uiteinde van een rivier of zeearm dat toegang biedt tot de open zee


zeegod

glosses: een godheid die woont in zee en erover heerst


zeegodin

glosses: vrouwelijke godheid die woont en heerst over de zee, ofwel de vrouw van een zeegod


zeegolf

glosses: een periodieke verstoring van het wateroppervlak van de zee


zeegras

glosses: benaming voor planten aangepast aan het leven in zout water uit het geslacht Zostera


zeegrasveld

glosses: een ondiep stuk zeebodem bedekt met zeegras


zeegrens

glosses: de afbakening ter zee van het souvereiniteitsgebied van twee aangrenzende staten


zeegrind

glosses: een vorm van grind, veelal van glaciale oorsprong, dat uit zee gebaggerd wordt


zeehaan

glosses: bepaalde consumptievis Chelidonichthys lucerna


zeehandel

glosses: economische uitwisseling via scheepvaart overzee


zeehaven

glosses: haven die in verbinding staat met de zee


zeeheld

glosses: een van de gezagvoerders ter zee in de Gouden Eeuw van de Republiek


zeehond

glosses: benaming voor zeezoogdieren uit de familie Phocidae


zeehondencrèche

glosses: plaats waar huilers worden opgenomen en verzorgd tot ze zelfstandig kunnen leven


zeehondenjacht

glosses: de jacht op jonge zeehondjes voor hun pels


zeehondenmoord

glosses: het doden van jonge zeehondjes voor hun pels


zeehondenstand

glosses: de grootte van de populatie aan zeehonden in een bepaald gebied


zeehondenvirus

glosses: ziekteverwekker die met name zeehonden treft, Phocine morbillivirus


zeekaart

glosses: een geografische kaart waarmee men zijn positie op zee kan bepalen


zeekabel

glosses: een over de zeebodem gelegde kabel ter voorziening van overzeese communicatie


zeekanaal

glosses: een kanaal dat aan minstens één zijde op zee uitkomt


zeekapitein

glosses: iemand die bevel voert over een zeevarend schip


zeekat

glosses: benaming voor tienarmige inktvissen uit de orde Sepiida


zeekatten

glosses: Sepiida een orde van weekdieren die behoort tot de inktvissen. Een bekende soort is de gewone zeekat (Sepia officinalis). sepia is ook de naam van een kleurstof die gewonnen wordt uit dit dier


zeeklas

glosses: een schoolklas tijdens het verblijf van een groep schoolkinderen aan zee


zeekleigebied

glosses: een streek waarvan de bodem voornamelijk uit zeeklei bestaat


zeeklimaat

glosses: klimaat dat veel invloed van een meestal nabijgelegen zee of oceaan ondergaat, onder meer gekenmerkt door koele zomers en zachte winters


zeekoe

glosses: plantenetend zoogdier uit de orde Sirenia dat zowel in zoet- als zoutwater leeft


zeekoeien

glosses: een orde Sirenia van aan de olifanten verwante zeedieren met een gespleten bovenlip en behaarde, gerimpelde kop en relatief kale huid. Zeekoeien lijken uiterlijk op grote, plompe zeerobben, maar ze zijn hier niet aan verwant. Zeekoeien worden tot de Afrotheria gerekend


zeekoet

glosses: zwart-witte zeevogel, Uria aalge, uit de familie van de Alcidae


zeekomkommer

glosses: benaming voor op de op komkommers lijkende zeedieren uit de klasse Holothuroidea


zeekomkommers

glosses: een klasse Holothuroidea van ongewervelde dieren die behoren tot de stekelhuidigen. De meeste soorten hebben een langwerpig en worstvormig lichaam dat zowel aan de voor- als achterzijde stomp eindigt. Er zijn ook vormen met een sliertige of een bolle lichaamsvorm


zeekool

glosses: bepaald soort op de kusten van centraal Europa voorkomende plant, Crambe maritima, verwant aan de koolfamilie, gekweekt als groente


zeekraal

glosses: benaming voor planten uit het geslacht Salicornia, die op de kwelders groeien


zeekrab

glosses: Cancer pagurus; kreeftachtige, leeft in zee en kustgebieden, noordzeekrab


zeekreeften

glosses: een familie Nephropidae van kreeftachtigen, die behoort tot de stam van geleedpotigen (Arthropoda). Zeekreeften komen over de gehele wereld voor, zowel in zoet als in zout water. Veel soorten houden het zelfs een tijdje uit op het land, al overleven ze dat niet lang


zeel

glosses: sterke brede band waarmee men iets voorttrekt of vastbindt. Arch. (1811)


zeeleeuw

glosses: grote oorrob, benaming voor dieren uit de onderfamilie Otariinae


zeeleeuwen

glosses: groep van zeeroofdieren (meestal beschouwd als onderfamilie Otariinae) uit de familie der oorrobben Otariidae


zeelelie

glosses: benaming voor de sessiele zeedieren uit de klasse Crinoidea die op aanzienlijke diepte in de oceaan leven


zeelieden

glosses: een groep van personen die voor hun beroep de zee bevaren


zeeloods

glosses: loods die schepen van en naar de open zee loodst


zeelt

glosses: bepaald soort karperachtiɡe zoetwatervis, Tinca tinca


zeelui

glosses: personen die voor hun beroep de zee bevaren


zeeluipaard

glosses: bepaald soort zoogdier, Hydrurga leptonyx, gezien als het meest roofachtige dier in Antarctica; behoort tot de familie zeehonden (Phocidae)


zeem

glosses: en een stuk zeemleer waarmee men een glazen ruit droog kan wrijven.


zeemachtbasis

glosses: een haven die gereserveerd is voor militair gebruik


zeeman

glosses: iemand die voor zijn beroep de zee bevaart


zeemanschap

glosses: vaardigheid in het bedienen, onderhouden en het besturen van een schip


zeemansgraf

glosses: begrafenis waarbij het lichaam van de overledene aan de zee wordt toevertrouwd, graf in de golven


zeemansknoop

glosses: een door zeelieden gebruikte knoop om een touw vast te maken


zeemanskunst

glosses: kunst die het leven als zeeman als onderwerp heeft


zeemansleven

glosses: een leven zoals zeelieden dat plegen te leiden


zeemanstaal

glosses: het taaleigen dat verbonden is aan het leven op zee


zeemeermin

glosses: wezen uit de zee, met het bovenlichaam van een meisje of jonge vrouw en het onderlichaam van een vis


zeemeeuw

glosses: benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae, die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn


zeemijl

glosses: afstandsmaat, in gebruik op zee, 1852 meter


zeemijn

glosses: in zee geplaatste onder water drijvende bom, bedoeld om vijandelijke vaartuigen te vernietigen


zeemilieu

glosses: de levensgemeenschappen en hun omgeving in de open zee


zeemist

glosses: plotseling van zee opkomende mist die ontstaat bij een groot verschil in temperatuur tussen het zeewater en de lucht


zeemlap

glosses: een zachte lap van zeemleer gemaakt of imitatie, dat wordt gebruikt om gladde voorwerpen schoon te maken of droog te maken.


zeemleder

glosses: een fijn soort zacht leer oorspronkelijk vervaardigd van gemzenhuid, later van een bepaald deel van de huid van een schaap of lam


zeemogendheid

glosses: een mogendheid met een oorlogsvloot, zeemacht


zeemonding

glosses: is de plaats waar een rivier of ander waterlichaam uitmondt in de zee


zeemos

glosses: holtedieren die boomachtig vertakte kolonies op de zeebodem vormen, Sertularia argentea


zeemtouwerij

glosses: een bedrijf waar uit huiden zeemleer bereid wordt


zeemvel

glosses: een zachte lap van zeemleer gemaakt die wordt gebruikt om gladde voorwerpen schoon te maken of droog te maken.


zeen

glosses: stofnaam voor stevig maar buigzaam weefsel aangehecht aan een spier die de kracht ervan overbrengt op het skelet


zeenimf

glosses: een waternimf die in zee woont, voorgesteld als een jong bevallig meisje


zeeoester

glosses: een in zee levend tweekleppig plaatkiewig weekdier (Ostrea edulis)


zeeolifant

glosses: rob uit het geslacht Mirounga, robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt


zeeolifanten

glosses: geslacht van zeer grote zeehonden Mirounga die behoren tot de grotere levende zeeroofdieren


zeeoorlog

glosses: een oorlog die wordt uitgevochten op zee


zeeoppervlak

glosses: het scheidingsvlak tussen de wateren van de zee en de atmosfeer


zeepaard

glosses: bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus, een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden


zeepaardje

glosses: alleen verkleinwoord benaming voor zeevisjes waarvan de kop op een paardenkop lijkt en die rechtopstaand zwemmen, uit het geslacht Hippocampus


zeepalingen

glosses: een familie Congridae van straalvinnige vissen uit de orde van palingachtigen (Anguilliformes). Er zijn 194 soorten, verdeeld over een 30-tal geslachten. Zoals de naam doet vermoeden, leven zeepalingen uitsluitend in zeewater, hoofdzakelijk in de Atlantische Oceaan, Indische Oceaan en Grote Oceaan


zeepbakje

glosses: alleen verkleinwoord aan de bovenkant open doosje bij een wasgelegenheid, bestemd voor een stukje zeep


zeepbekken

glosses: een bak om zeep te bevatten bij een barbier.


zeepbel

glosses: bolvormig vlies van water en zeep dat een hoeveelheid gas (meestal lucht) omringt


zeepbeleconomie

glosses: een economie gekenmerkt door afwisseling van sterke groei gevolgd door een snelle ineenstorting


zeepboom

glosses: bepaald soort boom, Koelreuteria paniculata die wel in tuinen gehouden wordt


zeepboomfamilie

glosses: een wereldwijd voorkomende familie Sapindaceae van houtige planten: bomen en lianen. Deze familie wordt algemeen erkend door systemen voor plantentaxonomie


zeepdoos

glosses: een kartonnen doos waarin zeeppoeder bewaard wordt


zeepeil

glosses: de (gemiddelde) hoogte van het wateroppervlak van een zee


zeepier

glosses: Arenicola marina een worm die leeft in een graafgang op kleiig zandige wadbodems die bij eb droogvallen


zeepijl

glosses: benaming voor zeedieren uit het geslacht Sagitta in de stam pijlwormen (Chaetognatha)


zeepindustrie

glosses: de industrie die zeep en verwante producten vervaardigd.


zeepje

glosses: alleen verkleinwoord bepaald soort vlindertje, Caryocolum fischerella uit de familie tastermotten (Gelechiidae); de wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1833 door Treitschke


zeepkist

glosses: een kist waarin zeep bewaard of vervoerd wordt


zeepkistenrace

glosses: een wedstrijd verreden in zelfgemaakte voortuigen


zeepkruid

glosses: Saponaria officinalis een overblijvende, tot 70 cm hoge plant uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae). De soortaanduiding officinalis geeft aan dat de plant medicinaal werd gebruikt


zeepok

glosses: een dier behorende tot de orde Sessilia zoals de gewone zeepok Semibalanus balanoides dat zich als volwassen dieren vastzet op een vaste ondergrond of een ander dier


zeepokken

glosses: een orde Sessilia van kreeftachtigen. Ze lijken op het eerste gezicht niet op krabben of garnalen, maar behoren evenwel tot de rankpootkreeften (Cirripedia). Ze zetten zich vast op verscheidene oppervlaktes: op hout, op stenen, op schelpen en zelfs op de huid van walvissen en het schild van zeeschildpadden


zeepolder

glosses: polder die ontstaat langs de kust, door bedijking van kwelders, als deze hoog genoeg zijn aangeslibd


zeepostelein

glosses: Honckenya peploides een halofyte plant uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae). De soort komt vooral voor op het strand en in de duinen. De bladeren zijn vlezig en dik. De plant wordt 5-25 cm hoog en is grotendeels kruipend. De soort heeft opstijgende zijtakjes. Het blad is tegenoverstaand, vlezig, eirond en kaal met meestal een geelachtig groene kleur


zeeppoeder

glosses: een detergens in fijnverdeelde vaste vorm


zeeprik

glosses: bepaald soort langerekte parasitaire vis, Petromyzon marinus, die voorkomt in de Atlantische Oceaan


zeepschuim

glosses: schuim dat ontstaat door het kloppen van water met zeep


zeepsop

glosses: een schuimende oplossing van zeep in water


zeepsteen

glosses: een gehydrateerd calcium-natrium-magnesium-ijzer-aluminium-silicaat met de chemische formule (Ca,Na)_(0,2)Mg₂Fe²⁺Si₃AlO₁₀(OH)₂·4(H₂O), een fylosilicaat dat binnen de kleimineralen tot de smectiet-groep behoort


zeeptuimelaar

glosses: een kogelvormig vaatje voor vloeibare zeep dat in een tuimelende houder is opgehangen


zeepzieder

glosses: het beroep van iemand die uit vet of olie en loog zeep bereidt


zeepziederij

glosses: een bedrijf waar uit oliën en loog zeep bereid wordt


zeerecht

glosses: wettelijke bepaling met betrekking tot de zeevaart, zeerecht omvat een groot aantal verdragen die in de afgelopen eeuwen tot stand zijn gekomen


zeereep

glosses: de strook duinen die aan het strand grenst


zeereerwaard

glosses: een aanspreekvorm die met name voor roomskatholieke geestelijken als dekens, rectoren en pastoren gebruikt wordt


zeereservaat

glosses: wateren waarin visvangst en ander commercieel gebruik aan banden gelegd is om het leven erin te beschermen


zeergeleerd

glosses: deel van de titel van iemand met een doctorstitel.


zeeroof

glosses: geweldpleging gevolgd door roof tegen een schip op volle zee, dit zonder machtiging van een oorlogvoerende natie


zeeroute

glosses: te volgen weg over zee onder de meest gunstige omstandigheden, rekening houdend met gegevens als stromingen, weersomstandigheden, vaargeulen en klippen


zeeschade

glosses: schade aan schip of vracht ontstaan op zee.


zeeschilder

glosses: een kunstenaar die zich toelegt op het schilderen van de zee en de zeevaart


zeeschildpad

glosses: benaming voor zeedieren uit de familie Cheloniidae, waarvan het grootste gedeelte van het lichaam bedekt een met een lederachtig schild


zeeschildpadden

glosses: een familie Cheloniidae van grote schildpadden die in alle tropische en in sommige subtropische en gematigde zeeën voorkomen. Wereldwijd komen er zeven soorten voor, waarvan er minstens vijf bedreigd zijn. Van hen heeft de onechte karetschildpad de meest noordelijke legplaatsen, tot in de Middellandse Zee. In Nederland zijn incidenteel dode exemplaren aangespoeld van verschillende soorten


zeeschip

glosses: een zeewaardig schip gebouwd om de zee te kunnen trotseren


zeeschuim

glosses: luchtige massa die bij heftige beweging van golven in zeewater ontstaat


zeeschuimer

glosses: iemand die de zeeën bevaart om andere schepen te beroven


zeeschuimerij

glosses: het zich wederrechtelijk toe-eigenen van schepen op zee


zeesla

glosses: een geslacht Ulva van meercellige groenwieren, dat uit 385 soorten bestaat. De soorten komen voor in kustgebieden in de hele wereld en enkele soorten komen ook voor in brak water


zeeslag

glosses: militair treffen tussen vijandelijke schepen op zee


zeeslang

glosses: lid van het geslacht Hydrophiinae; giftig reptiel dat leeft in ondiepe zeegebieden en riviermondingen


zeeslangen

glosses: een onderfamilie Hydrophiinae van slangen die behoren tot de familie koraalslangachtigen (Elapidae)


zeesleper

glosses: relatief kleine, maar zeer zeewaardige sterke boot die gebouwd is om schepen in nood te helpen, te bergen, drijvende vrachten over zee te slepen en olieplatforms te bevoorraden


zeesluis

glosses: een sluis, voor het schutten van schepen, van de getijde onderhevige zee, naar een getijde vrije haven en omgekeerd


zeespiegel

glosses: de oppervlakte van de zee, het zeeoppervlak


zeester

glosses: benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten


zeesterren

glosses: een klasse Asteroidea van ongewervelde dieren die behoren tot de stekelhuidigen. Zeesterren leven op de bodems van alle oceanen; van getijdengebieden tot in de diepzee, maar uitsluitend in zout water. Ze vormen met ongeveer 1900 soorten een van de grootste groepen van stekelhuidigen


zeestraat

glosses: een smalle doorgang tussen twee zeeën en daarmee tevens de scheiding tussen twee landmassa's


zeestrand

glosses: een aan de rand van de zee gelegen zandige strook


zeestrijd

glosses: een gevecht of strijd die op zee geleverd wordt.


zeestroming

glosses: een grote constante beweging van het zeewater


zeestuk

glosses: een schilderij dat de zee en haar bevaring als onderwerp heeft


zeeterm

glosses: een woord of uitdrukking in zwang onder zeelieden


zeetijding

glosses: berichtgeving ten aanzien van de scheepvaart


zeetocht

glosses: de tocht die men onderneemt met het reizen over zee.


zeetransport

glosses: transport over zee, voornamelijk goederen.


zeevaarder

glosses: iemand die voor zijn beroep de zee bevaart


zeevaartkunde

glosses: stuurmanskunst, de kennis om een schip over zee te brengen


zeevaartpolitie

glosses: een overheidsdienst die belast is met de handhaving van de openbare orde en veiligheid en met het opsporen van wetsovertreders op zee


zeevaartschool

glosses: school waar de leerlingen een opleiding krijgen voor een beroep op een zeeschip


zeevakantie

glosses: een vakantie die gevierd wordt aan/op zee.


zeevarend

glosses: een varende functie op een zeeschip uitoefenen


zeevast

glosses: zo geconstrueerd of bevestigd dat de bewegingen van een schip op zee geen schade kunnen doen


zeeverbranding

glosses: het op zee verbranden van gevaarlijke chemische afvalstoffen in speciale schepen, een praktijk die eind jaren '80 werd stopgezet. Vanwege milieuoverwegingen en internationale afspraken (het Verdrag van Londen) wordt chemisch afval nu verplicht op land verwerkt


zeeverzekering

glosses: een soort transportverzekering voor vervoer over zee om zich in te dekken tegen de risico's die men daarbij loopt.


zeevisser

glosses: een visser die op zee vissen tracht te vangen.


zeevisserij

glosses: visvangst vanuit de zee, per schip of van het strand


zeevogel

glosses: vogel die vooral in de directe omgeving van de zee leeft


zeevonk

glosses: soort eencellige van 0.5 tot 1 millimeter groot, Noctiluca scintillans, die voorkomt in zeewater en in het voorjaar en het begin van de zomer door bioluminescentie licht geeft bij beweging


zeevracht

glosses: vracht die over zee met zeetransport vervoerd wordt.


zeevruchten

glosses: allerlei eetbare schaal- en schelpdieren


zeewaardigheid

glosses: de mate waarin een schip of bemanning zeewaardig is


zeewaarts

glosses: naar zee gericht, in de richting van de zee


zeewater

glosses: water waarin diverse zouten zijn opgelost en waarmee de zeeën gevuld zijn


zeewijf

glosses: een persoonsbenaming voor een gehaaide en/of met de zee verbonden vrouw.


zeewind

glosses: wind vanuit de zee, die landinwaarts waait


zeewinde

glosses: Convolvulus soldanella een kruipende, overblijvende plant uit de windefamilie (Convolvulaceae) die voornamelijk in een zout milieu voorkomt. De naam "zeewinde" is gemakkelijk verklaarbaar, doordat de plant vrijwel uitsluitend aan zee voorkomt. De soortaanduiding soldanella (soldij) is afgeleid van de vorm van de blaadjes, die wat op muntjes lijken. De bladeren zijn klein en niervormig


zeewolven

glosses: een familie Anarhichadidae van baarsachtige, straalvinnige zeevissen waartoe onder andere de zeewolf (Anarhichas lupus) behoort. Er zijn daarnaast nog vier andere soorten, verspreid over 2 geslachten: Anarhichas en Anarrhichthys


zeezand

glosses: zand afkomstig van of gewonnen uit de zee.


zeezeiler

glosses: een persoon die met zijn zeilboot zeeën bezeilt.


zeezender

glosses: een vanuit internationale wateren opererende radiozender op een schip, fort of kunstmatig eiland.


zeeziek

glosses: een misselijk en beroerd gevoel hebbend door ongerelmatige beweging van een schip


zeeziekte

glosses: misselijkheid als gevolg van de onregelmatige beweging van een schip


zeezoogdier

glosses: een in zee of oceaan levende zoogdiersoort


zeezwaluw

glosses: benaming voor slanke meeuwachtige zeevogels met gevorkte staart uit de familie Sternidae


zeg

glosses: voornamelijk als verkleinwoord een uiting van wat men in een vergadering in te brengen heeft


zegeboog

glosses: een boog opgericht om de zege te vieren.


zegekar

glosses: een wagen waarop in triomf de overwinnaar reed.


zegekrans

glosses: een lauwerkrans zoals deze in de Romeinse tijd aan de overwinnende krijgsheer van een oorlog gegeven werd


zegekreet

glosses: een uitroep geslaakt bij het behalen van de overwinning


zegel

glosses: een middel om een voorwerp zodanig af te sluiten dat er later nagegaan kan worden of het geopend is


zegelafdruk

glosses: een stuk was of klei waarin met een zegelsteen een afdruk gemaakt is


zegelbelasting

glosses: belasting die geheven wordt door het betalen voor/met zegels.


zegelgeld

glosses: geld betaald om een document te voorzien van een zegel


zegelkosten

glosses: vergoeding voor een overheidsdienst waarbij officiële zegels worden gebruikt als betalingsbewijs


zegellak

glosses: een mengsel van schellak en terpentine dat gebruikt wordt om er zegels van te maken


zegelring

glosses: een ring die aan de rugzijde voorzien is van een gravure, waarmee een zegel kan worden gestempeld


zegelsnijder

glosses: iemand die stenen snijdt voor zegelringen e.d


zegelverkoop

glosses: de handel in postzegels en andere waardebonnen


zegelwas

glosses: een gemakkelijk smeltbaar materiaal gebuikt om er zegelafdrukken mee te maken


zegelwet

glosses: een wet die de verplichting oplegde een zegel te plakken op iedere kwitantie en op deze wijze belasting te betalen


zegen

glosses: verlening van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand


zegepalm

glosses: decoratie vervaardigd van palmbladen ten teken van een behaalde overwinning


zegepralen

glosses: met groot vertoon een overwinning vieren


zegeteken

glosses: teken van overwinning, overwinningsteken


zegetocht

glosses: een triomftocht, overwinningsronde, ereronde.


zegevlag

glosses: de vlag gehesen als teken van de overwinning.


zegewagen

glosses: triomfwagen, zegekar, de wagen waarop in de zegetocht de overwinnaar reed.


zeggen

glosses: mededelen, zich met gesproken taal uiten


zeggingskracht

glosses: welsprekendheid, overtuigingskracht bij het spreken.


zegsman

glosses: persoon die in naam van een organisatie of een persoon het woord voert


zegsvrouw

glosses: een vrouwspersoon die in naam van een organisatie het woord voert


zegswijze

glosses: een vaste idiomatische verbinding met een figuurlijke betekenis, waarvan de persoonsvorm en het onderwerp veranderlijk zijn (itt spreekwoorden)


zeiken

glosses: veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken


zeiksnor

glosses: een afhangende, weinig aantrekkelijke snor


zeil

glosses: doek dat in een mast gehesen is om wind te vangen en die het schip voortbeweegt


zeilaanwijzing

glosses: een boekwerk dat de zaken beschrijft die nodig zijn voor een veilige navigatie van een bepaald gebied als aanvulling op de zeekaart en andere nautische publicaties.


zeilcursus

glosses: een reeks lessen die gericht zijn op het leren zeilen


zeildoek

glosses: een grof, stevig weefsel waarvan zeilen gemaakt worden


zeilen

glosses: voortgestuwd worden door de druk van de wind tegen een opgehouden zeil


zeilenmaker

glosses: persoon of die de zeilen voor een zeilboot of zeilschip maakt


zeilervaring

glosses: de mate waarin men het zeilen in praktijk gebracht heeft


zeilkamp

glosses: een kamp van zeilers, met name gebruikt voor jongeren die willen leren zeilen


zeillat

glosses: lat die in het grootzeil zit om dat in vorm te houden


zeiloppervlak

glosses: het totale oppervlak van de zeilen die door een schip gevoerd worden.


zeilpak

glosses: een glad en waterdicht pak dat je beschermt tegen weer en wind


zeilplan

glosses: gedetailleerde tekening van de zeilen van een zeilboot, inclusief het oppervlak per zeil


zeilpunt

glosses: zwaartpunt van het zeil, aangrijpingspunt voor de windkracht


zeilschool

glosses: een instituut met als doel het opleiden in de kunst van het zeilen


zeilschuit

glosses: verzamelnaam voor diverse zeilende schuiten.


zeilsteen

glosses: en ijzererts, voornamelijk bestaande uit geoxideerd magnetiet (Fe₃O₄)


zeilteam

glosses: het team van mensen dat met een zeilboot zeilt.


zeilvaart

glosses: het deel van de scheepvaart dat zich middels zeilen voorbeweegt


zeilvakantie

glosses: Vakantie waarbij zeilen de belangrijkste activiteit is


zeilvereniging

glosses: een organisatie die zeilenthousiasten bundelt


zeilvloot

glosses: het geheel van zeilschepen waarover men beschikt


zeilwagen

glosses: een voertuig, gewoonlijk op een strand of bijvoorbeeld een zoutvlakte, voortgedreven met een zeil


zeilweer

glosses: weersomstandigheden die zich lenen tot het zeilen


zeilwereld

glosses: iedereen die wat te maken heeft met het zeilen en de zeilsport


zeisenman

glosses: een man met een zeis als verpersoonlijking van de dood


zeispreuk

glosses: een apologisch gezegde met zelfspot, vaak in de vorm van een bekend gezegde met een ironische toevoeging waarin het woord zei voorkomt


zeitgeist

glosses: de kenmerkende manier van denken en handelen van het merendeel van de bevolking in een bepaalde tijd


zekere

glosses: iets waaraan men niet hoeft te twijfelen


zekeren

glosses: het touw waarmee iemand klimt op een veilige manier vasthouden


zekerheid

glosses: het uitgesloten zijn van andere mogelijkheden


zekerheidsrecht

glosses: het recht om het voldoen van een schuld te verzekeren.


zekering

glosses: een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert


zekeringenkast

glosses: ruimte waarin de stoppen zijn aangelegd die een elektriciteitsnetwerk beschermen tegen overbelasting en kortsluiting


zekeringkast

glosses: een kast waarin de zekeringen zich bevinden.


zekeringskast

glosses: een kast of doos waarin de zekeringen gemonteerd zijn van de verschillende elektrische groepen in een huis of bedrijf


zekers

glosses: een veronderstelling makend waar men vrij zeker van is


zekerstelling

glosses: het nemen van maatregelen die iets tot een zekerheid maken


zelateur

glosses: iemand die vurig een bepaald doel nastreeft


zelatrice

glosses: een vrouw die vurig een bepaald doel nastreeft


zelfaanvaarding

glosses: aanvaarding van jezelf, tevreden zijn met wie je bent


zelfachting

glosses: een positief zelfbeeld, de achting van zichzelf


zelfbediening

glosses: het zichzelf helpen in een winkel of restaurant


zelfbedrog

glosses: voorkeur voor een opvatting ondanks het besef dat die in strijd is met de werkelijkheid


zelfbedruipend

glosses: in het eigen onderhoud kunnen voorzien zonder externe hulp


zelfbedwang

glosses: beheersing van je eigen gedrag door je gevoelens in te houden


zelfbehaaglijk

glosses: zichzelf een goed of aangenaam gevoel gevend


zelfbehagen

glosses: goed of aangenaam gevoel dat je jezelf bezorgt


zelfbeheer

glosses: zeggenschap over eigen zaken, gebruik naar eigen inzicht van benodigdheden voor eigen taken


zelfbeheersing

glosses: het in bedwang houden van eigen gevoelens, zoals emoties of kwaadheid.


zelfbeklag

glosses: het bejammeren van de eigen omstandigheden


zelfbenoemd

glosses: van iemand die zichzelf een (openbare) functie of titel heeft gegeven


zelfbeoordeling

glosses: een verklaring waarin men het eigen functioneren aan een oordeel onderwerpt


zelfbeperking

glosses: een beperking die iemand zichzelf oplegt


zelfbeschikking

glosses: de vrijheid van een individu om zonder (instinctieve, sociale of statelijke) dwang tot een besluit te komen


zelfbestuiving

glosses: een proces waarbij het stuifmeel wordt overgebracht naar de stempel van dezelfde bloem


zelfbesturend

glosses: in hoge mate voor de eigen wetgeving verantwoordelijk


zelfbestuur

glosses: systeem waarin men zelf het beleid bepaalt en zelf de eigen wet- en regelgeving maakt


zelfbevestiging

glosses: bevestiging van eigenwaarde en trots door succes of erkenning


zelfbevrediging

glosses: seks waarbij iemand zichzelf een orgasme bezorgt


zelfbewoning

glosses: het zelf gaan wonen in de gekochte woning


zelfbewust

glosses: demonstrerend het vermogen te hebben om zijn eigen bestaan, mentale toestanden, identiteit en relatie tot de buitenwereld te vatten.


zelfbewustheid

glosses: een realistische vorm van zelfvertrouwen


zelfbewustzijn

glosses: de beleving van de eigen identiteit, dus van wie wij zijn en wat wij doen, denken, voelen of hebben meegemaakt


zelfbinder

glosses: een maaimachine die het graan tevens schoven bindt


zelfbouw

glosses: het door een particulier zelf (en dus niet door een extern bedrijf) bouwen van een woning, apparaat of iets anders


zelfbouwer

glosses: iemand die zelf de leiding neemt bij de bouw van zijn huis


zelfcensuur

glosses: jezelf beperkingen opleggen in het geven van je mening


zelfcorrectie

glosses: het zelf ingrijpen als je iets verkeerds doet of dreigt te doen


zelfcorrigerend

glosses: zonder inmenging van buitenaf de eigen fouten of misstanden verbeterend


zelfdenkend

glosses: onafhankelijk beslissingen nemend; zonder inmenging van buitenaf gedachten vormend


zelfdiscipline

glosses: sterke zelfbeheersing bij het regelen van zijn verplichtingen


zelfdoener

glosses: iemand die zaken zelf aanpakt die meestal door professionals gedaan worden


zelfdragend

glosses: geen extra steunende constructies nodig hebbend


zelfexpressie

glosses: uiting geven aan de eigen gevoelens en gedachten


zelfgebouwd

glosses: door iemand zelf in elkaar gezet uit losse onderdelen


zelfgebreid

glosses: zelf gemaakt van wol door te breien, dus niet kant-en-klaar in de winkel gekocht


zelfgedraaid

glosses: zelf gemaakt door draaien m.n. van sigaretten die men draait van tabak en vloeipapier


zelfgegraven

glosses: van iets dat men zelf door graven heeft gemaakt


zelfgekozen

glosses: door iemand zelf geselecteerd en dus niet door iets of iemand anders opgedrongen


zelfgemaakt

glosses: niet door een fabriek of professional gemaakt maar door iemand zelf (die vaak ook zelf de gebruiker is).


zelfgestookt

glosses: van sterke drank dat men deze zelf gedestilleerd heeft


zelfhulp

glosses: het oplossen of verzachten van problemen zonder tussenkomst van professionele hulpverleners


zelfhulpboek

glosses: een boek dat gebruikt wordt om problemen op te lossen of te verzachten zonder tussenkomst van anderen


zelfhulpgroep

glosses: bijeenkomst van mensen die elkaar leren om problemen te verhelpen of verzachten zonder tussenkomst van een professionele hulpverlener


zelfinductie

glosses: de mate waarin de groei van een stroom in een geleider vertraagd wordt door het erdoor opgebouwde magneetveld


zelfingenomen

glosses: van een persoon dat hij of zij te tevreden met zichzelf is


zelfinzicht

glosses: begrip dat iemand zelf heeft over wie hij is en hoe hij is


zelfkant

glosses: elk van de meestal versterkt geweven zijkanten van een weefsel in de lengterichting van het doek


zelfklevend

glosses: voorzien van een plaklaag die geen bevochtiging behoeft


zelfkritiek

glosses: beoordeling van het zelf, meestal gericht op dat wat verbeterd zou moeten worden


zelfkritisch

glosses: zichzelf beoordelend, meestal gericht op dat wat verbeterd zou moeten worden


zelflerend

glosses: verworven informatie gebruikend om taken beter te vervullen


zelfmanagement

glosses: zelf je eigen zaken regelen en gedaan krijgen


zelfmedicatie

glosses: het gebruik van medicijnen die vrij verkrijgbaar (d.w.z., zonder recept) zijn


zelfmoord

glosses: handeling waarbij men een einde maakt aan zijn eigen leven


zelfmoordaanval

glosses: een terroristische actie waarbij de dader (ook) zichzelf van het leven berooft


zelfmoordactie

glosses: een actie (aanslag) waarbij de dader weet dat hij zelf ook omkomt


zelfmoordbrief

glosses: brief die als verklaring of afscheid achtergelaten wordt door iemand die zelfmoord pleegt


zelfmoorddrama

glosses: tragische of schokkende gebeurtenis waarbij een of meerdere mensen zelfmoord plegen vaak binnen één gezin


zelfmoordenares

glosses: vrouw die zichzelf van het leven berooft


zelfmoordgeval

glosses: een keer dat iemand zichzelf heeft gedood


zelfmoordmissie

glosses: een (militaire) expeditie waarbij de kans heel groot is dat de deelnemers het niet overleven


zelfmoordpil

glosses: pil die men inslikt om een einde te maken aan het eigen leven


zelfmoordpiloot

glosses: piloot die een vijand aanvalt door expres met zijn vliegtuig neer te storten en zo zelfmoord te plegen


zelfnoemfunctie

glosses: gebruik van een woord als subject, object of bepaling in een uitspraak omtrent dit woord zelf


zelfonderzoek

glosses: zich zelf kritisch bekijken en evalueren


zelfontbranding

glosses: het spontaan in brand schieten van een substantie


zelfontleding

glosses: onderzoek naar de eigen persoonlijkheid en psyche


zelfontplooiing

glosses: op eigen houtje de eigen vermogens verder ontwikkelen


zelfontspanner

glosses: functie op een fotocamera die een vertraging creëert tussen het indrukken van de ontspanknop (ontspanner) en het maken van de foto


zelfopblaasbaar

glosses: iets dat zichzelf kan vullen met een gas


zelfopgelegd

glosses: wat men zichzelf heeft opgedragen, waartoe men zichzelf verplicht heeft


zelfopofferend

glosses: het eigenbelang opzijzettend met als doel iets of iemand te helpen


zelfopoffering

glosses: het opzij zetten van het eigenbelang ten gunste van een ander


zelforganisatie

glosses: proces waarbij in een chaotisch systeem spontaan structuren ontstaan


zelfoverwinning

glosses: de keer dat men wint van zijn eigen tekortkomingen


zelfportret

glosses: een kunstwerk gebaseerd op de afbeelding van het eigen gezicht


zelfrealisatie

glosses: het beste van zichzelf werkelijkheid laten worden


zelfredzaam

glosses: van een persoon dat hij of zij in staat is zichzelf te verzorgen zonder hulp van buiten


zelfredzaamheid

glosses: het vermogen om het leven in te richten zonder hulp van anderen


zelfreflectie

glosses: het nadenken over het eigen doen en laten


zelfregulering

glosses: het bestaan van onderling op elkaar afgestemde processen, die de voor het systeem noodzakelijke omstandigheden om in stand te blijven redelijk constant houden


zelfreiniging

glosses: het zichzelf schoonmaken, het zichzelf ontdoen van ongewenste elementen of eigenschappen


zelfrespect

glosses: het is het beeld dat een mens of groep op emotioneel niveau van zichzelf heeft, zonder daarbij redelijk of logisch te zijn


zelfrijdend

glosses: met de eigenschap zelfstandig te kunnen rijden (dus zonder andere krachtbron) waarmee overigens vaak tegenwoordig wordt bedoeld dat er automatische besturing optreedt


zelfrijzend

glosses: de eigenschap hebbend een baksel luchtig te maken zonder het deeg eerst met gist te laten rijzen


zelfscanner

glosses: apparaat waarbij een klant zelf zijn boodschappen kan scannen bij een zelfscankassa


zelfscheppend

glosses: zichzelf (automatisch) ontwikkelend en vormgevend


zelfscholing

glosses: zichzelf iets aanleren; zichzelf opleiden in een bepaald gebied, vak of beroep


zelfselectie

glosses: automatisch, door zichzelf onderscheid maken tussen verschillende leden van een groep


zelfsmerend

glosses: automatisch zichzelf voorzien van voldoende smeermiddelen


zelfspot

glosses: jezelf belachelijk maken met humoristische intentie


zelfstandige

glosses: iemand die zelfstandig arbeid verricht en niet in dienst van een werkgever


zelfstrijd

glosses: een innerlijk conflict tussen verschillende opvattingen en meningen


zelfstrijkend

glosses: textiel dat glad blijft zonder dat men het hoeft te strijken


zelfsturend

glosses: zelfstandig werken zonder leidinggevenden


zelfsturing

glosses: een eigen koers kiezen met grote mate van beslissingsvrijheid


zelfsuggestie

glosses: zichzelf een (valse) voorstelling maken van iets en die voorstelling dan als waarheid ervaren


zelftankstation

glosses: tankstation waar de klant zelf brandstof kan tanken en betalen zonder hulp van personeel


zelftest

glosses: een test waarmee men zonder tussenkomst van iemand anders kan onderzoeken of men aan een ziekte lijdt


zelftucht

glosses: vermogen om je zelf te houden aan vooraf gemaakte afspraken met jezelf zonder druk van iemand anders


zelfverachting

glosses: het jezelf als een minderwaardig persoon zien


zelfverblinding

glosses: het niet kunnen of willen zien van de eigen fouten en beperkingen; het te sterk geloven in het eigen gelijk


zelfverbranding

glosses: verbranding ofwel het in de brand steken van zichzelf, als zelfmoordpoging of als maatschappelijk of politiek protest


zelfvergoding

glosses: het overmatig zichzelf of de eigen groep verheerlijken


zelfvergroting

glosses: het zichzelf belangrijker maken of vinden dan men werkelijk is


zelfverklaard

glosses: door zichzelf aangesteld in een ambt, door zichzelf zo genoemd


zelfverkozen

glosses: van iets dat men het bewust en vrijwillig doet


zelfverminking

glosses: het aan zichzelf toebrengen van blijvend lichamelijk letsel


zelfvernedering

glosses: het zichzelf in een oneervolle, schaamte veroorzakende positie brengen


zelfverrijking

glosses: persoonlijke verrijking van m.n. bestuurders door het aan zichzelf verstrekken van hoge salarissen, vergoedingen, bonussen en wat ze verder nog als 'incentives' nodig denken te hebben


zelfvertrouwen

glosses: geloof in eigen vermogen, kunde of kracht


zelfverwonding

glosses: een wond die door de persoon zelf aangebracht is.


zelfverzonnen

glosses: niet door anderen bedacht en meestal ook niet algemeen aanvaard, maar verzonnen door iemand zelf


zelfvoldoening

glosses: het tevreden zijn over zichzelf en zijn eigen handelen


zelfvoorzienend

glosses: helemaal jezelf kunnen onderhouden zonder hulp van anderen


zelfvoorziening

glosses: het streven om zo min mogelijk afhankelijk te zijn van anderen


zelfwaardering

glosses: de mate waarin men zichzelf belangrijk en waardevol vindt


zelfwording

glosses: het ontstaan van levende uit niet-levende substantie, spontane generatie


zelfzorg

glosses: alle zorg die een persoon besteedt aan het opheffen van eigen noden en het voldoen aan eigen behoeften


zelfzorgmiddel

glosses: eenvoudig medicijn dat zonder recept verkocht mag worden


zelfzucht

glosses: sterke zucht om naar het naar eigen gewin te streven


zelfzuchtigheid

glosses: egoïsme; alleen gericht op het eigenbelang


zelling

glosses: ondiepe plek aan de oever van een rivier waar zich slib afzet


zeloot

glosses: iemand die zich met enig fanatisme voor een bepaalde, vaak religieuze, zaak inzet


zelve

pos_title: Aanwijzend voornaamwoord

glosses: vorm van zelf die gewoonlijk in uitdrukkingen gebruikt wordt die een toonbeeld aangeven


zemel

glosses: huls en kiem van een graankorrel die bij het malen daarvan worden afgescheiden en fijngemaakt


zemelen

glosses: zeuren, langdurig doorpraten over iets dat van weinig belang is


zemelknopen

glosses: eindeloos zeurend en zanikend doorpraten


zemen

glosses: het droogwrijven van een pas gewassen glazen oppervlak met een stuk zeemleer


zenboeddhisme

glosses: boeddhisme met veel nadruk op meditatie als middel tot verlichting


zendamateur

glosses: iemand met een zendinstallatie die uit liefhebberij met andere liefhebbers in contact treedt


zendantenne

glosses: een vrij opgestelde elektrische geleider, de straler, voor het uitzenden van elektromagnetische straling in het radiofrequentie gedeelte van het elektromagnetische spectrum. De straler kan worden gecombineerd met directoren en/of een reflector om een richtwerking te verkrijgen


zendapparatuur

glosses: apparaten waarmee radio- of televisieprogramma's uitgezonden kunnen worden


zendbereik

glosses: de straal van het gebied rond een zender waar deze goed te ontvangen is


zendbode

glosses: iemand die gezonden werd met een boodschap of als afgevaardigde


zendbrief

glosses: brief van een apostel of een geestelijke aan de gelovigen


zendeling

glosses: persoon die uitgezonden wordt om mensen tot het geloof in het protestantse christendom te bekeren


zendelingswerk

glosses: de arbeid van een zendeling die erop is gericht om mensen te bekeren


zender

glosses: iemand die iets zendt, verstuurt of doet toekomen


zenderaanbod

glosses: het geheel aan zenders die via de televisie of radio kunnen worden ontvangen


zenderindeling

glosses: verdeling van radio- of televisiezenders over de diverse beschikbare frequenties


zenderkleuring

glosses: kenmerkende aard en doelgroep van programma's die te zien en te beluisteren zijn op een bepaalde radio- of televisiezender


zendermanager

glosses: leidinggevende van een bedrijf dat radio- of televisieprogramma's maakt en uitzendt


zenderpakket

glosses: groep tv-zenders die men met een bepaald abonnement via de kabel kan ontvangen


zenderpark

glosses: een groep dicht bij elkaar staande zenders van elektromagnetische straling


zenderprofiel

glosses: kenmerkende identiteit van een zendstation


zenderredactie

glosses: groep mensen die bepaalt welke programma's op een radio- of televisiezender worden uitgezonden


zendfrequentie

glosses: de nominale frequentie van de draaggolf waarop een signaal wordt uitgezonden


zendgemachtigde

glosses: organisatie die radio- of televisieprogramma's mag uitzenden via de ether


zending

glosses: materiaal dat gezamenlijk verzonden wordt


zendingsarbeid

glosses: het verkondigen van het christelijke geloof in een niet christelijke omgeving


zendingsarts

glosses: arts die is uitgezonden door een zendingsorganisatie


zendingsdrang

glosses: de hinderlijke neiging hebben om andere mensen te overtuigen van je eigen mening, standpunt of geloof


zendingsdrift

glosses: een neiging om anderen voortdurend van bepaalde standpunten, geloof enz. te willen overtuigen die meestal als buitengewoon hinderlijk wordt ervaren


zendingspost

glosses: plaats vanwaaruit zendelingen het christelijke geloof verkondigen in een niet-christelijke omgeving


zendingsschool

glosses: school waar mensen worden opgeleid om het christelijke geloof in niet christelijke landen te verkondigen


zendingswerk

glosses: het werk dat een protestantse zendeling doet in het buitenland om het geloof te verspreiden: onderwijs geven, medische verzorging en evangelisatie


zendinstallatie

glosses: geheel van apparaten dat men nodig heeft voor het verzenden van radiografische signalen


zendmachtiging

glosses: een vergunning voor het uitzenden van radio- of televisieprogramma's


zendmast

glosses: een hoge ondersteuningsconstructie die een zendantenne draagt


zendpiraat

glosses: een radio- of televisiezender die zonder zendvergunning of toestemming uitzendt


zendschema

glosses: tabel waarin staat welk programma op welke tijd wordt uitgezonden op radio of tv


zendschip

glosses: schip met een (illegale) radio- of tv-zender


zendstation

glosses: plaats vanwaar radio- of televisieprogramma's worden uitgezonden


zendtijd

glosses: de tijdsduur van een uitzending van een radio- of televisieprogramma


zendtoren

glosses: een smal en hoog gebouw van waaruit electromagnetische golven worden uitgezonden


zenduur

glosses: een uur waarin men een uitzending verzorgt


zendvergunning

glosses: schriftelijke toestemming van of vanwege de overheid om radio- of televisieprogramma's te mogen uitzenden


zendvermogen

glosses: energie die een zender per tijdseenheid uitstralen kan


zenegroen

glosses: benaming voor vaste planten uit het geslacht Ajuga uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae)


zengen

glosses: beschadigen door blootstelling aan hitte zonder vuurverschijnselen


zenmeester

glosses: geestelijk leidsman in het zenboeddhisme, die anderen onderricht geeft en geestelijk begeleidt


zenuw

glosses: een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


zenuwaandoening

glosses: een aandoening aan de zenuwen of het gehele zenuwstelsel


zenuwaanval

glosses: plotseling ontstane, kortdurende en heftige emotionele gespannenheid


zenuwachtig

glosses: onrustig, bezorgd en gespannen over iets wat gaat gebeuren


zenuwarts

glosses: iemand die zich beroepsmatig heeft toegelegd op het verhelpen van zenuwaandoeningen


zenuwbaan

glosses: een onderdeel van het perifere zenuwstelsel en bestaat uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen


zenuwblokkade

glosses: onderbreking van de impulsgeleiding in een zenuw


zenuwcel

glosses: een zeer belangrijke cel in het zenuwstelsel die prikkels en impulsen opvangt, geleidt en doorgeeft


zenuwcentrum

glosses: knooppunt binnen het orgaan dat de signalen voor gewaarwordingen en bewegingen verwerkt


zenuwcrisis

glosses: algemene benaming voor een aantal acute psychische aandoeningen die optreden bij mensen die eerder geen klachten hadden


zenuwenoorlog

glosses: strijd die — zonder fysiek geweld — gevoerd wordt met als doel om de moraal van de vijand aan te tasten


zenuwgas

glosses: een strijdgas dat de werking van het zenuwstelsel blokkeert


zenuwinstorting

glosses: een informele benaming voor een aantal acute psychische symptomen die optreden bij mensen die eerder geen klachten hadden. De oorzaak is een niet direct verwerkbare hoeveelheid stress


zenuwinzinking

glosses: aanval van psychische verwardheid of depressie


zenuwknoop

glosses: een buiten het centraal zenuwstelsel (CZS) gelegen groep zenuwcellen (neuronen) met een onderling overeenkomende functie


zenuwkoorts

glosses: een psycho-organische stoornis met koorts, onrust en een wisselend verlaagd bewustzijn


zenuwlijder

glosses: iemand die aan overdreven zenuwachtigheid lijdt


zenuwpatiënt

glosses: iemand die lijdt aan een zenuwaandoening


zenuwpees

glosses: iemand die bij regelmaat gehinderd wordt door nervositeit


zenuwpijn

glosses: een pijnlijke aandoening van een deel van het zenuwstelsel


zenuwpil

glosses: een geneesmiddel met een kalmerend effect


zenuwschok

glosses: iets waardoor men emotioneel geraakt wordt


zenuwslopend

glosses: spannend, leidend tot veel zenuwachtigheid


zenuwstelsel

glosses: het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen


zenuwstillend

glosses: van iets dat het een persoon rustig en kalm maakt


zenuwtablet

glosses: medicijn in de vorm van een tablet gericht op het zenuwstelsel


zenuwtergend

glosses: van iets dat het van heel slechte kwaliteit is


zenuwtoeval

glosses: plotselinge angstaanval soms met bewustzijnsverlies


zenuwtrek

glosses: abnormale zich herhalende beweging ontstaan door zenuwachtigheid


zenuwtrekking

glosses: onwillekeurige spiertrekking die men maakt bij psychische spanning, uit gewoonte of door een neurologische aandoening


zenuwuitloper

glosses: lange uitlopers van zenuwcellen waar langs de zenuwprikkels worden vervoerd


zenuwverlamming

glosses: niet functioneren van spieren door een stoornis in het zenuwstelsel


zenuwweefsel

glosses: het weefsel waaruit het zenuwstelsel is samengesteld


zenuwziek

glosses: lijdend aan een zenuwziekte (waarmee veelal eerder een psychisch probleem wordt bedoeld)


zenuwzwakte

glosses: toestand van geestelijke en lichamelijke uitputting


zeoliet

glosses: klasse silicaat-mineralen met een kristalstructuur die kanalen en holtes bevat in de grootteorde van nanometers


zeperd

glosses: tegenslag of mislukking, gewoonlijk in financieel opzicht, strop, nadeel, soms door bedrog


zeppelin

glosses: luchtschip in de lucht gehouden door een groot volume waterstof of helium


zerk

glosses: een bewerkte steen waarmee een graf bedekt wordt


zerpheid

glosses: de mate waarin iets zerp (scherp of zuur) is


zesbak

glosses: een versnellingsbak met zes versnellingen


zescilinder

glosses: een auto waarvan de motor zes cilinders bevat


zesdejaars

glosses: persoon die het zesde jaar van iets volgt


zesdraads

glosses: van touw dat het bestaat uit zes draden + een kern


zesendertig

pos: num

pos_title: Hoofdtelwoord

glosses: "36", het getal tussen vijfendertig en zevenendertig, dertig plus zes of zes maal zes


zesennegentig

glosses: "96", het getal tussen vijfennegentig en zevenennegentig, negentig plus zes


zesentachtig

glosses: "86", het getal tussen vijfentachtig en zevenentachtig, tachtig plus zes


zesentwintig

glosses: "26", het getal tussen vijfentwintig en zevenentwintig, twintig plus zes


zesenveertig

glosses: "46", het getal tussen vijfenveertig en zevenenveertig, veertig plus zes


zesenvijftig

glosses: "56", het getal tussen vijfenvijftig en zevenenvijftig, vijftig plus zes


zesenzestig

glosses: "66", het getal tussen vijfenzestig en zevenenzestig, zestig plus zes


zesenzeventig

glosses: "76", het getal tussen vijfenzeventig en zevenenzeventig, zeventig plus zes


zeshoek

glosses: een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


zeshonderd

glosses: "600", het getal tussen vijfhonderdnegenennegentig en zeshonderdeen, zes maal honderd


zesjarige

glosses: levend wezen dat 6 jaar oud is of iets dat 6 jaar bestaat


zesjescultuur

glosses: werkhouding bij een groep waar men al tevreden is met een resultaat dat maar net voldoet


zestien

glosses: natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"


zestienjarige

glosses: levend wezen dat 16 jaar oud is of iets dat 16 jaar bestaat


zestig

glosses: "60", het getal tussen negenenvijftig en eenenzestig, zes maal tien


zestiger

glosses: iemand met een leeftijd tussen de 60 en 70 jaar


zestigjarige

glosses: levend wezen dat 60 jaar oud is of iets dat 60 jaar bestaat


zestigtal

raw_tags: zaken of personen die uit zinsverband duidelijk zijn


zesuurjournaal

glosses: een journaal dat om zes uur 's avonds wordt uitgezonden


zet

glosses: een beweging waarbij iets verplaatst wordt, een duw of stoot


zetangel

glosses: gereedschap dat men gebruikt voor de paling- en snoekvangst


zetbaas

glosses: iemand die voor rekening van een ander een zaak beheert


zetboer

glosses:
iemand die voor de eigenlijke eigenaar een boerderij beheert
De zetboer voert beheer over het land, de behuizingen, de levende have (vee) en de goederen; hijzelf heeft geen eigendommen in het bedrijf.


zetbok

glosses: de schuine werktafel waaraan zetters in een drukkerij plachten te werken en waarin de kasten werden opgeborgen


zetduivel

glosses: verondersteld duiveltje dat de schuld krijgt van toevallig gemaakte spellingfouten die tot vervelende misverstanden voeren


zetdwang

glosses: een situatie waarin men geen andere keus heeft dan een zet te doen die de opponent wenst


zetel

glosses: constructie bestemd om prettig op te zitten


zetelplaats

glosses: plaats waar een persoon, of een groep personen, zijn zetel heeft


zetelroof

glosses: het behoud van de eigen zetel in een parlement na het verlaten van de fractie


zeteltal

glosses: het aantal zetels in een vertegenwoordigend lichaam dat een partij weet te veroveren


zetelverdeling

glosses: de wijze waarop de beschikbare zetels in een vertegenwoordigend lichaam over de verschillende partijen verdeeld zijn


zetelverlies

glosses: een vermindering in het aantal zetels dat een partij heeft in een raad of parlement


zetelwinst

glosses: een toename van het zetelaantal van een partij bij (eventuele) verkiezingen


zetfout

glosses: een fout in drukwerk begaan tijdens het zetten


zetgang

glosses: zware plank die in de lengte richting van een schip loopt aan de binnenkant van de romp


zethaak

glosses: letterzettersgereedschap waarin bij het handzetten de letterstaafjes tot de te zetten regels verzameld worden


zetherhaling

glosses: steeds weer opnieuw dezelfde zetten doen bij een bordspel als schaken en go


zetinstructie

glosses: aanwijzingen aan de drukker hoe een tekst gedrukt moet worden


zetlijn

glosses: lijn waaraan de haken zitten waarmee de (paling)visser vist


zetmeel

glosses: verzamelnaam voor complexe polymere koolhydraten die in de natuur dienen als voedselreserve voor planten


zetpil

glosses: medicament in de vorm van een pil die via de anus toegediend wordt


zetselproef

glosses: de eerste afdruk van een drukwerk dat nog gecontroleerd kan worden voordat het definitieve drukproces begint


zetspiegel

glosses: het bedrukte gedeelte van de pagina waarin men tekst en beeld plaatst


zetten

glosses: op een bepaalde wijze schikken, geplaatst


zettenreeks

glosses: serie opeenvolgende (ver)plaatsingen van speelstukken in een bordspel als dammen, schaken of go


zetter

glosses: iemand die of iets dat zet, vaak een letterzetter


zetwerk

glosses: alle arbeid die verricht moet worden om kopij gereed te maken voor het drukproces


zeugma

glosses: een stilistisch onjuiste verbinding van twee verschillende toepassingen van hetzelfde werkwoord


zeulen

glosses: ~ met: met inzet van grote inspanning iets dragend rondlopen


zeuntje

glosses: jonge matroos belast met corvee, zoals het rondbrengen van voedsel en het doen van de vaat


zeuren

glosses: veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken


zeurprobleem

glosses: een lang bestaande moeilijkheid waar maar geen oplossing voor wordt gevonden


zeven

glosses: de grote van de kleine deeltjes scheiden met behulp van een zeef


zevenblad

glosses: Aegopodium podagraria een vaste plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). De plant wordt ook hanenkam, tuinmansverdriet en heers genoemd. Het is een wortelonkruid dat maar lastig verwijderd kan worden


zevenboom

glosses: soort struik, Juniperus sabina, een verwant van de jeneverbes die in Europa op wat grotere hoogte voorkomt


zevenendertig

glosses: "37", het getal tussen zesendertig en achtendertig, dertig plus zeven


zevenenhalf

glosses: de breuk 7½ of 7,5; het getal halverwege 7 en 8


zevenentachtig

glosses: "87", het getal tussen zesentachtig en achtentachtig, tachtig plus zeven


zevenentwintig

glosses: "27", het getal tussen zesentwintig en achtentwintig, twintig plus zeven


zevenenveertig

glosses: "47", het getal tussen zesenveertig en achtenveertig, veertig plus zeven


zevenenvijftig

glosses: "57", het getal tussen zesenvijftig en achtenvijftig, vijftig plus zeven


zevenenzestig

glosses: "67", het getal tussen zesenzestig en achtenzestig, zestig plus zeven


zevenenzeventig

glosses: "77", het getal tussen zesenzeventig en achtenzeventig, zeventig plus zeven


zevenhoekig

glosses: in de vorm van een zevenhoek, met zeven hoeken


zevenhonderd

glosses: "700", het getal tussen zeshonderdnegenennegentig en zevenhonderdeen, zeven maal honderd


zevenjarige

glosses: levend wezen dat 7 jaar oud is of iets dat 7 jaar bestaat


zevenkamp

glosses: atletiekwedstrijd waarbij zeven verschillende atletiekonderdelen worden afgewerkt


zevenklapper

glosses: knalvuurwerk dat zeven knallen veroorzaakt


zevenmaal

pos_title: Telbijwoord

glosses: met zeven herhalingen, in zeven gevallen


zevenoog

glosses: karbonkel, een groep samenvloeiende steenpuisten


zevenslaper

glosses: Glis glis de grootste slaapmuis van West-Europa


zevenster

glosses: Trientalis europaea een plant uit de sleutelbloemfamilie


zeventien

glosses: "17", het getal tussen zestien en achttien, tien plus zeven


zeventienjarige

glosses: levend wezen dat 17 jaar oud is of iets dat 17 jaar bestaat


zeventig

glosses: "70", het getal tussen negenenzestig en eenenzeventig, zeven maal tien


zeventiger

glosses: iets of iemand met een leeftijd tussen de 70 en 80 jaar


zeventigjarige

glosses: levend wezen dat 70 jaar oud is of iets dat 70 jaar bestaat


zevenvoud

glosses: aantal dat zevenmaal zo groot is als het genoemde of bedoelde aantal


zich

pos_title: Wederkerend voornaamwoord

glosses: ~ iets geeft een onbedoeld resultaat aan bij vele (ook onovergankelijke) werkwoorden


zichtas

glosses: het vanaf een bepaald standpunt langs een lijn geboden vrije uitzicht naar een karakteristiek punt


zichten

glosses: iets maaien met een zicht, een klein formaat zeis


zichtkaart

glosses: een vervoersbewijs voor het openbaar vervoer


zichtlijn

glosses: Een zichtlijn is een denkbeeldige lijn die getrokken kan worden tussen wat het publiek wel en niet te zien krijgt.


zichtlocatie

glosses: een goed bereikbare plaats waar het gunstig voor bedrijven en winkels is om zich te vestigen


zichtrekening

glosses: rekening waarop men geld kan plaatsen dat op elk ogenblik beschikbaar is


zichtzending

glosses: koopwaar die enige tijd gratis ter inzage ter beschikking gesteld wordt


ziedaar

pos: intj

pos_title: Tussenwerpsel

glosses: drukt verbazing uit over het verschijnen of aanwezig zijn van iets op enige afstand


zieden

glosses: droogkoken, [grondstoffen] zuiveren of raffineren door ze aan de kook te brengen; met name van pekel of suiker of zeep


ziederij

glosses: werkplaats waar producten worden gemaakt door een vloeistof te koken


ziehier

glosses: drukt verbazing uit over het verschijnen of aanwezig zijn van iets in de nabijheid van de spreker


ziek

glosses: verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren


ziekbed

glosses: het bedlegerig zijn ten gevolge van ziekte


ziekenappel

glosses: het zich melden wanneer men ziek is ter beoordeling door de meerderen


ziekenauto

glosses: een voertuig ingericht voor het vervoer van zieken of gewonden


ziekenbed

glosses: bed waarin men een zieke verpleegt; bed waarin een zieke ligt


ziekenboeg

glosses: een deel van een schip in gebruik voor de opvang van zieken


ziekenboekje

glosses: alleen verkleinwoord bewijs van lidmaatschap van een ziekenfonds oftewel mutualiteit


ziekendag

glosses: dag waarop iemand ziek is en vrij heeft genomen van zijn of haar werk


ziekenfonds

glosses: instelling die tot doel had de leden te verzekeren tegen kosten in geval van ziekte


ziekenfondsbril

glosses: een bril met een eenvoudig geheel rond montuur zoals deze eertijds door het ziekenfonds verstrekt werd


ziekenfondskas

glosses: het kapitaal dat een ziekenfonds tot haar beschikking heeft om ziektekosten te betalen


ziekenfondsraad

glosses: instelling die toezicht houdt op de ziekenfondsen


ziekenfondswet

glosses: de codificatie van het eerdere ziekenfondsbesluit van het bezette Nederland van 1941 onder minister G.M.J. Veldkamp in 1965


ziekengeld

glosses: compensatie voor loon gederfd door ziekte


ziekenhuis

glosses: instelling voor onderzoek, behandeling en verpleging van zieken


ziekenhuisarts

glosses: een medicus die verbonden is aan een ziekenhuis


ziekenhuisbal

glosses: een bal die zo slecht gespeeld wordt dat een tegenstander deze onderscheppen kan.


ziekenhuisbed

glosses: een bed in een ziekenhuis, een behandelplaats van een ziekenhuis


ziekenhuishulp

glosses: de zorg die een zieke in een ziekenhuis ontvangt


ziekenhuislucht

glosses: de typische geur van ontsmettingsmiddelen die binnen een ziekenhuis heerst


ziekenhuisserie

glosses: een medische dramaserie; een gedramatiseerde fictiereeks voor op televisie met als onderwerp het reilen en zeilen in een ziekenhuis of afdeling hiervan.


ziekenhuissfeer

glosses: een stemming die helemaal gedomineerd wordt door ziekte en medische behandeling


ziekenhuiszorg

glosses: de zorg die geleverd wordt in een ziekenhuis.


ziekenkamer

glosses: ruimte waarin een ziek persoon verblijft


ziekenkas

glosses: fonds waaruit men een uitkering betaalt aan werknemers die ziek zijn en dus niet kunnen werken


ziekenkost

glosses: eten dat een speciale versterkende en genezende werking zou hebben op zieke mensen


ziekenmoeder

glosses: hoofd van een ziekenzaal of hospitaal die leiding geeft aan de ziekenoppassers en verpleegsters


ziekenomroep

glosses: een omroepinstelling die zich richt op de patiënten van een ziekenhuis of verpleeginrichting waar deze gevestigd is


ziekenstoel

glosses: stoel die geschikt is voor een zieke om makkelijk in te zitten of te liggen


ziekentroost

glosses: een bemoediging voor een ziek persoon; geestelijke ondersteuning voor een zieke


ziekenvader

glosses: hoofd van een ziekenzaal of hospitaal die leiding geeft aan de ziekenoppassers en verplegers


ziekenverblijf

glosses: ruimte die geschikt (gemaakt) is voor patiënten


ziekenverlof

glosses: toestemming om niet te hoeven werken of naar school te gaan in verband met ziekte


ziekenverpleger

glosses: iemand die zieke of gewonde mensen verpleegt


ziekenverzorger

glosses: iemand die zorgt voor zieke mensen, iemand die een verpleegkundige helpt bij de verpleging


ziekenwagen

glosses: een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe


ziekenzaal

glosses: zaal (in een ziekenhuis) waarin de zieken verblijven


ziekenzalving

glosses: sacrament dat door een priester wordt toegediend aan zieken die in doodsgevaar verkeren, om ze op te dragen aan Jezus zodat hij ze redt


ziekmakend

glosses: van iets dat het ongezond is, dat je er ziek van kunt worden


ziekmaker

glosses: iets of iemand die een ziekte veroorzaakt


ziekmelding

glosses: het bericht dat iemand ziek is en daarom niet zal komen


ziekteattest

glosses: officiële verklaring van een arts waarin staat dat iemand zo ziek is dat hij of zij niet kan werken of naar school gaan


ziektebeeld

glosses: het geheel van de waarneembare verschijnselen die iemand heeft en die worden beschouwd als een ziekte


ziektebeloop

glosses: wijze waarop een ziekteproces zich ontvouwt


ziektebesef

glosses: het weten en dat men ziek is; het inzicht hebben dat men ziek is


ziektecijfer

glosses: getallen waarmee men het voorkomen van een ziekte kan beschrijven


ziektecontrole

glosses: het beperken van de omvang van een ziekte of aandoening in een bevolking


ziektedruk

glosses: de invloed die een ziekte heeft op een populatie


ziektefobie

glosses: een extreme, irrationele angst om een ernstige ziekte op te lopen


ziektegedrag

glosses: het gedrag dat een patiënt vertoont en dat niet direct door de ziekte wordt veroorzaakt


ziektegeld

glosses: uitkering die een zieke werknemer ontvangt die, omdat hij ziek is, geen arbeid kan verrichten


ziektegeval

glosses: het daadwerkelijk lijden aan een bepaalde ziekte door een persoon


ziektegevoel

glosses: benaming voor een gevoel van algeheel ongemak, vermoeidheid en je niet lekker voelen.


ziektegevoelig

glosses: de mate waarin een organisme vatbaar is voor een aandoening


ziektejaar

glosses: een periode van een jaar dat men lijdt aan een aandoening (en daardoor niet kan werken)


ziektekiem

glosses: een micro-organisme dat ziekte veroorzaakt


ziektekosten

glosses: geheel van uitgaven aan medische behandelingen en medicijnen


ziektekunde

glosses: de studie van het ontstaan en verloop van ziekten


ziektekundig

glosses: betrekking hebbend op de kennis over ziekten


ziektekundige

glosses: iemand die deskundig en werkzaam is op het gebied van de ziekteleer


ziektelast

glosses: de hoeveelheid lijden die een ziekte veroorzaakt bij een patiënt en zijn omgeving


ziekteleer

glosses: : tak van de geneeskunde die het ontstaan en verloop van ziektes bestudeert


ziektemelding

glosses: het bericht dat iemand ziek is en daarom niet zal komen


ziekteoorzaak

glosses: factor die ervoor zorgt dat een organisme ziek wordt


ziektepatroon

glosses: de verdeling van aandoeningen en groepen aandoeningen in een bevolking


ziektepreventie

glosses: alle activiteiten die erop gericht zijn om te zorgen dat mensen, planten of dieren niet ziek worden


ziekteproces

glosses: het verloop van een ziekte in de tijd; de ontwikkeling van een ziekte in de tijd


ziektespecifiek

glosses: iets wat altijd voorkomt bij een bepaalde ziekte en nooit voorkomt bij andere aandoeningen; iets wat kenmerkend is voor een bepaalde ziekte


ziektesymptoom

glosses: een verschijnsel dat vaak gepaard gaat met de ontwikkeling van een bepaalde ziekte


ziektetoestand

glosses: de conditie van één patiënt op één bepaald moment


ziekteverlof

glosses: vrijgesteld zijn van een verplichting (meestal gaat het om betaald werk) omdat men ziek is


ziekteverloop

glosses: manier waarop en tempo waarin een ziekte verloopt


ziekteverwekker

glosses: organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen


ziekteverzuim

glosses: de mate waarin werknemers van een bedrijf niet op het werk verschijnen op grond van hun gezondheidstoestand


ziektevrees

glosses: de overdreven grote angst om ziek te worden of te zijn


ziektevrij

glosses: zonder ziekte, zonder kans om ziek te worden


ziekteweek

glosses: periode van 7 dagen dat men ziek is en niet kan werken


ziektewet

glosses: een Nederlandse wet die zieke werknemers een recht op een uitkering geeft als er geen loondoorbetalingsverplichting meer is


ziektewetplan

glosses: voorstel om een ziektewet in te voeren dan wel te veranderen


ziektewetpremie

glosses: geld dat betaald moet worden als premie voor de wettelijk verplichte ziektegeldverzekering


ziel

glosses: het veronderstelde wezen van het niet-stoffelijke van de mens


zielenheil

glosses: het geluk en de rust die je hebt als je leeft als een goed mens


zielenherder

glosses: iemand die zorg draagt voor het zielenheil van gelovigen


zielenleed

glosses: psychische of geestelijke pijn vaak ontstaan door teleurstelling of gewetenswroeging


zielenleven

glosses: het geestelijke of psychische bestaan van een persoon


zielenpiet

glosses: iemand waarmee men medelijden kan hebben


zielenpijn

glosses: verdriet en ellende; geestelijke en psychische nood; geestelijk lijden


zielenroerselen

glosses: dat wat iemands gevoelens en gedachten sterk in beweging brengt


zielenrust

glosses: de rust en het geluk dat je ervaart als je leeft als een goed mens


zielental

glosses: het totaal aantal personen, de bevolking, met name het aantal personen dat tot een kerkelijke gemeenschap behoort


zielenvreugde

glosses: innerlijke voldoening ontstaan door werkzaam religieus leven


zielenzorg

glosses: de zorg voor het religieuze welbevinden van gelovigen; pastorale, herderlijke zorg


zielkundig

glosses: met betrekking tot de wetenschap van de ziel


zielroerend

glosses: wat de ziel beroert, wat iemand emotioneel diep treft


zielsangst

glosses: angst tot diep in de ziel, de persoonlijkheid diep aangrijpende angst


zielskracht

glosses: psychische, mentale, geestelijke weerbaarheid


zielslief

glosses: iemand zielslief hebben: iemand innig liefhebben


zielsrust

glosses: de kalmte die iemand heeft die een deugdzaam leven leidt


zielstoestand

glosses: de mentale stemming van een persoon of groep personen; psychische gesteldheid


zielsveel

glosses: bijzonder veel, met name in emotionele zin


zielsverhuizing

glosses: de theorie dat een geest bij het sterven naar een ander mens of ander dier overgaat zonder herinnering aan het vorige leven


zielsvervoering

glosses: een veranderde, veelal euforische, toestand van het bewustzijn waarbij men geheel opgaat in één bepaald -vaak religieus- onderwerp


zielsverwant

glosses: van een persoon dat die in het diepste wezen gelijk is aan iemand anders


zielszorg

glosses: de geestelijke en religieuze zorg die iemand krijgt van een geestelijke


zielverheffend

glosses: de geest op een hoger moreel of esthetisch niveau brengend


zielzorg

glosses: zorg van de geestelijkheid voor het heil van de gelovigen


zielzorger

glosses: geestelijke die zich bezighoudt met het zielenheil van gelovigen


zienderogen

glosses: op dusdanig snelle wijze dat het proces zichtbaar is.


ziener

glosses: iemand die visioenen heeft, iemand die zegt in de toekomst te kunnen kijken


zieneres

glosses: vrouw die door een godheid ingegeven vermaningen of toekomstvoorspellingen verkondigt